امارات متحده عربی ، اقتصاد سیاسی سمفونی غذای برون سپاری شده و توان لجستیکی
تحلیل جامع نقش امارات متحده عربی در اقتصاد سیاسی غذا، برونسپاری تولیدات کشاورزی، سرمایهگذاریهای فرامرزی و گسترش قدرت لجستیکی آن در آفریقا، آسیا و سایر مناطق جهان با تمرکز بر پیامدهای امنیت غذایی و دینامیک ژئواقتصادی.
لجستیک دقیقا همان جایی است که جاه طلبیهای تجاری و استراتژیک امارات با هم همپوشانی دارند. در سال 2025 در حالی که همه نگاهها به غزه دوخته شده بود، در جنوب سودان، درگیری فجیع دیگری منجر به گرسنگی گسترده شد. جنگی که در آوریل 2023 آغاز شد، یک جناح شبهنظامی به نام نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) را در مقابل شبهنظامیان رقیب دولتی قرار میدهد. هر دو برای کنترل کشور و منابع معدنی و کشاورزی غنی آن رقابت میکنند.
بیش از 14000 نفر کشته، 33000 نفر دیگر زخمی، حدود ده میلیون نفر آواره و وضعیت قحطی عمومی در حال وقوع است. گفته میشود که امارات متحده عربی (UAE) نیروهای پشتیبانی سریع را مسلح میکند. چرا؟ ناظران میگویند تا حدی برای محافظت از محمولههای طلا، دام و محصولات کشاورزی؛ البته امارات متحده عربی این ادعا را رد میکند، اما شواهد چیز دیگری میگویند.
امارات متحده عربی، مانند سایر کشورهای خلیج فارس، در راستای دستیابی به امنیت غذایی خود، کنترل زمینهایی را برای توسعه عملیات کشاورزی در سودان به دست گرفته است. در حال حاضر، دو شرکت اماراتی - شرکت هلدینگ بینالمللی (IHC)، بزرگترین شرکت ثبت شده در بورس این کشور، و شرکت جنان - در حال کشاورزی بیش از ۵۰ هزار هکتار در آنجا هستند.
در سال ۲۰۲۲، قراردادی بین IHC و گروه DAL - متعلق به یکی از ثروتمندترین سرمایهداران سودان - برای توسعه ۱۶۲ هزار هکتار زمین کشاورزی دیگر در ابوحمد، در شمال، امضا شد. این پروژه عظیم کشاورزی، با حمایت دولت امارات، به بندری کاملاً جدید در سواحل سودان متصل خواهد شد که قرار است توسط گروه بنادر ابوظبی ساخته و اداره شود. منافع اقتصادی پیرامون این پروژه بسیار زیاد است. اما منافع سیاسی نیز همینطور. بندر فعلی سودان که این پروژه کاملاً از آن عبور خواهد کرد، توسط دولت سودان اداره میشود.
امارات متحده عربی، با وجود اینکه کشوری بسیار ثروتمند است، به دلیل ذخایر عظیم نفت و گاز، از نظر غذایی ناامن است و برای تأمین مواد غذایی خود به سرزمینهای دیگر وابسته است. این چیز جدیدی نیست.
امارات متحده عربی دهه هاست که برای تأمین مواد غذایی به کشورهای دیگر متکی بوده است، زیرا با جمعیتی عمدتاً مهاجر به یک قدرت مالی تبدیل شده است. از زمان بحران قیمت مواد غذایی در سالهای 2007-2008 و به دنبال آن کووید و حمله روسیه به اوکراین و اینک جنگ تحمیلی آمریکا و صهیونی بر ایران که همگی تأمین مواد غذایی کشورهای خلیج فارس را مختل کردند، امارات حدود 960 هزار هکتار مزرعه در خارج از کشور جمعآوری کرده است.
با این حال، اکنون، این عملیات کشاورزی جهانی به طور فزایندهای از طریق شبکهای کاملاً کنترلشده از بنادر و سکوهای لجستیکی به امارات متحده عربی گره خورده است که همگی با نگرانیهای امنیتی جنگ با ایران در خلیج فارس درهم تنیدهاند.
تولید مواد غذایی برونسپاری شده نیاز به توانایی لجستیکی برای انتقال کالا از مزارع خارج از کشور به مصرفکنندگان محلی دارد و امارات متحده عربی، با داشتن برخی از برترین شرکتهای بندری، ارائهدهندگان خدمات هوایی و اپراتورهای انباری در جهان، ظرفیت آن را دارد. اما چنین امپراتوری لجستیکی، بُعد امنیتی را نیز به همراه دارد که در مورد امارات متحده عربی، با منافع ژئوپلیتیکی و نظامی همپوشانی دارد. این امر میتواند روابط نابرابر قدرت یا بدتر از آن را تقویت کند، همانطور که در آفریقا دیده میشود. علاوه بر این، جاهطلبی بلندمدت امارات متحده عربی نه تنها خودکفایی در زمینه مواد غذایی است، بلکه تبدیل شدن به یک قطب مرکزی در سیستم تجارت مواد غذایی کشاورزی در حال تغییر جهان نیز هست.
این به معنای تبدیل شدن به یک نقطه حیاتی حمل و نقل دریایی یا هوایی بین آسیا، آفریقا و اروپا، با ظرفیت تکنولوژیکی برای انتقال ایمن و سریع مواد غذایی است. با توجه به قدرت خرید عظیم امارات متحده عربی و سهلانگاری نظارتی - به پناهگاههای مالیاتی و مناطق آزاد فکر کنید - نسبت به سرمایهگذاران بینالمللی، ممکن است این امر به موفقیت منجر شود. بنابراین قدرت مالی، شرکتی و سیاسی رو به رشد امارات متحده عربی در سیستم غذایی جهانی باید مورد توجه قرار گیرد، به ویژه به دلیل پیامدهای مستقیم آن برای جوامع محلی.
سرمایهگذاران کشاورزی و مواد غذایی امارات متحده عربی
امنیت غذایی از زمان بحران جهانی غذا در سال ۲۰۰۷، زمانی که امارات متحده عربی متوجه شد که بازارها - و بنابراین ثروت بیکران نفت آن - قابل اعتماد نیستند، در اولویت برنامههای این کشور قرار گرفته است. این کشور برای تغییر این وضعیت، با سرمایهگذاری خارجی، از جمله مجموعهای از تصرفات بحثبرانگیز زمین و آب، به سرعت وارد عمل شد بیست سال بعد، در سال ۲۰۱۸، امارات متحده عربی یک استراتژی امنیت غذایی راهاندازی کرد که ترکیبی از سرمایهگذاری خارجی و داخلی را پیشنهاد میداد. هدف این استراتژی، قرار دادن امارات متحده عربی در بین ده کشور برتر شاخص امنیت غذایی جهانی تا سال ۲۰۲۱ (در واقع، رتبه ۳۵ را داشت) و رتبه اول تا سال ۲۰۵۱ بود.
این طرح نه تنها شامل مزارع بیشتر در خارج از کشور میشود، بلکه افزایش تولید مواد غذایی داخلی را نیز شامل میشود تا وابستگی امارات متحده عربی به واردات مواد غذایی را از ۹۰ درصد فعلی که هزینه آن ۱۴ میلیارد دلار در سال است، به ۵۰ درصد کاهش دهد.
بازیگران اصلی این طرح ترکیبی از شرکتهای دولتی و خصوصی هستند که اغلب با خانواده سلطنتی و سیاست خارجی دولت مرتبط هستند. قدرتمندترین آنها مطمئناً شرکت هلدینگ توسعه ابوظبی یا ADQ، یکی از صندوقهای ثروت ملی این کشور است. چندین شرکت دیگر نیز بخشی از نخبگان صنعتی امارات متحده عربی هستند.
بخش لجستیک این استراتژی سیستم غذایی عمدتاً حول بنادر و فرآوری میچرخد. دو شرکت اماراتی، دبی پورتز ورلد و ابوظبی پورتز گروپ، از جمله برترین اپراتورهای بندری جهان هستند. آنها در حال ساخت شبکهای عظیم از پایانهها در سراسر کره زمین هستند که به بنادر اصلی امارات متحده عربی متصل میشوند از این تعداد، بندر جبل علی، که توسط دی پی ورلد اداره میشود، بزرگترین و جدیدترین است. دولت قصد دارد جبل علی را در سالهای آینده به یک بندر حمل و نقل حیاتی برای تجارت جهانی مواد غذایی تبدیل کند. استراتژی امنیت غذایی امارات متحده عربی، تمرکز فزاینده زمینهای کشاورزی در دست چند بازیگر کلیدی را در بر میگیرد.
پویایی قدرت منطقهای در آفریقا
در حالی که سرمایهگذاریهای کشاورزی امارات متحده عربی در سراسر جهان گسترده شده است، چند کشور در شمال و شرق آفریقا اهداف کلیدی ابتکارات ژئوپلیتیکی هستند. مصر را در نظر بگیرید. دو گروه اماراتی دولتی - الدهرا و جنان - به طور خاص در تولید محصولات کشاورزی در مصر سرمایهگذاری کردهاند. الدهرا بیش از ۲۶۰،۰۰۰ هکتار زمین را در آنجا اداره میکند و غلات و میوه تولید میکند، در حالی که جنان بیش از ۵۲،۰۰۰ هکتار میوه، مزارع لبنی و محصولات علوفهای را در اختیار دارد. یکی دیگر از سرمایهگذاران مهم، شرکت هلدینگ بینالمللی (IHC)، بزرگترین شرکت بورسی ابوظبی است که ریاست آن را شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، برادر امیر و مشاور امنیت ملی کشور، بر عهده دارد. IHC مالک الهاشمیه با بیش از ۴۰۰۰ هکتار زمین کشاورزی در مصر است.
امارات و مصر اگرچه روابط سیاسی خوبی دارند اما روابط اقتصادی بسیار نابرابری دارند. در سال 2024، الدهره با افتخار اعلام کرد که برای سه سال متوالی «بزرگترین تولیدکننده استراتژیکترین محصول مصر یعنی گندم» بوده است. دولت امارات همچنین واردات گندم مصر را تأمین مالی میکند که نشاندهنده وابستگی بالای این دو کشور است. با توجه به اهمیت استراتژیک کنترل امارات بر بنادر دریای سرخ و کانال سوئز و امتیاز جدید آن در امتداد ساحل مدیترانه مصر، این وابستگی ممکن است افزایش یابد. داستان وابستگی ها، داستان دیگری در شاخ آفریقا است.
در سال ۲۰۱۸، جیبوتی، شرکت دیپی ورلد را از ترمینال کانتینری دوراله، بندری که برای جابجایی کالا به داخل و خارج از اتیوپیِ محصور در خشکی بسیار مهم است، بیرون کرد. جیبوتی ادعا کرد که توافقی که آنها به طور ناعادلانه به نفع دیپی ورلد بوده است، بنابراین این معامله را لغو کرد، بندر را ملی کرد و به جای آن سهمی به چین داد. سپس دیپی ورلد به بربره در سومالیلند نقل مکان کرد، جایی که در ازای اجازه اداره یک بندر، قول داد جادهای به هارگیرا، پایتخت، و مرز اتیوپی بسازد. علاوه بر این، امارات متحده عربی بیرحمانه از جیبوتی به دلیل لغو معامله و دریافت هزینههای هنگفت، در دادگاه شکایت کرد.
در جنوب، سرمایهگذاران امنیت غذایی امارات متحده عربی در حال ایجاد فضایی برای خود در اوگاندا، کنیا و تانزانیا هستند. طبق گزارشها، دولت اوگاندا از جنگ سودان سوءاستفاده میکند تا به قطب جدیدی برای سرمایهگذاری امارات متحده عربی تبدیل شود. وزیر امور خارجه امارات اخیراً اظهار داشت: «از آنجایی که اوگاندا در درجه اول یک کشور کشاورزی است، میتواند نیازهای غذایی امارات را برآورده کند و فناوری امارات را برای کمک به افزایش ارزش محصولات کشاورزی اوگاندا به دست آورد.
رئیس جمهور موسونی حتی قراردادی را امضا کرد که به امارات متحده عربی اجازه میدهد یکی از تنها مناطق آزاد کشاورزی جهان را بسازد. این یک پارک 2500 هکتاری است که برای فرآوری و ارسال مواد غذایی (شکر، چای، گوشت گاو و ذرت) از اوگاندا به امارات متحده عربی استفاده خواهد شد. او همچنین 7000 هکتار را به الروابی برای توسعه تولید دام اعطا کرد. اخیراً، یکی از اعضای خانواده سلطنتی امارات متحده عربی که در حال ساخت یک پالایشگاه بزرگ نفت در حویما است، اعلام کرد که هفت هواپیمای باری و یک مرکز سردخانه در انتبه را برای افزایش صادرات مواد غذایی اوگاندا فراهم خواهد کرد. اوگاندا از قبل درگیر مناقشاتی است که پیرامون زمینهای اعطا شده به سرمایهگذاران خارجی رخ میدهد، بنابراین طبق گزارشها، امارات متحده عربی با احتیاط گام برمیدارد. با این حال، موسونی مصمم است. او اخیراً به امارات متحده عربی حق اکثریت بر ستون فقرات فناوری اطلاعات و ارتباطات اوگاندا را داده است، که باید نگرانیهایی را در مورد امنیت ملی ایجاد کند.
در تانزانیا، پروژههای مشابه غوغایی به پا کرده است. در حالی که اخراج خشونتآمیز 70،000 ماسایی برای ایجاد یک منطقه حفاظتشده برای خاندان سلطنتی امارات ادامه دارد، دولت اکنون قراردادی با شرکت دیپی ورلد امضا کرده است که به آن حق ارتقاء و بهرهبرداری انحصاری از بندر دارالسلام را به مدت 30 سال میدهد.
این امر مخالفتهای زیادی را از سوی جامعه مدنی، احزاب سیاسی و حتی دادگاهها به دلیل سود ناعادلانه به امارات متحده عربی و پایمال کردن حاکمیت ملی برانگیخته است شکی نیست که این تأسیسات، نفوذ سرمایهگذاران کشاورزی اماراتی در منطقه را افزایش خواهد داد.
شرکتهای اماراتی پروژههای جدید کشاورزی-تجاری را در سایر کشورهای آفریقایی نیز راهاندازی کردهاند. امارات و کنیا به تازگی یک قرارداد تجارت آزاد امضا کردهاند و اکنون ADQ متعهد شده است که تا 500 میلیون دلار در آنجا، از جمله در تولید مواد غذایی، سرمایهگذاری کند. در زامبیا، امارات متحده عربی و سایر سرمایهگذاران خلیج فارس به دنبال خرید زمینهای کشاورزی برای تولید غلات، شکر، لوبیا و بذر، و همچنین لبنیات و پرورش بز هستند در زیمبابوه، شرکتهای اماراتی در حال تولید تنباکو، آجیل ماکادمیا، موز، آووکادو، مرکبات و انواع توت برای صادرات هستند و گسترش بیشتر آنها منوط به دسترسی به زمینهای کشاورزی بیشتر است.
برونسپاری تولید در آسیا
فرصتهای جدید و قابل توجهی برای سرمایهگذاران کشاورزی امارات متحده عربی در آسیا نیز در حال ایجاد است. برخی از شرکتهای اماراتی، مانند Elite Agro و Unifrutti، در حال حاضر به مدل سنتی ساخت عملیات بینالمللی کشاورزی در کشورهایی مانند اندونزی و فیلیپین - که مستقیماً با برنامههای لجستیکی یا امنیتی مرتبط نیستند - پایبند هستند. در اندونزی، Elite Agro چند سال پیش حق 18000 هکتار در کالیمانتان مرکزی را دریافت کرد. جدیدترین اخبار حاکی از آن است که آنها در حال بررسی سرمایهگذاری در برنامه املاک غذایی دولت هستند. با این حال، اطلاعات در این مورد کم است، زیرا آنها میخواهند از اعتراضات جلوگیری کنند در فیلیپین، Unifrutti - تولیدکننده اصلی میوه برای امارات متحده عربی و بازارهای بینالمللی - موز را در 1700 هکتار مزارع تولید میکند.
در هند، یک ابتکار جدید و مهم در حال اجرا است. در سال 2022، دولتهای امارات متحده عربی و هند توافق کردند که یک «کریدور غذایی» بین دو کشور ایجاد کنند. این طرح شامل ایجاد تعداد زیادی «پارک غذایی» در هند است که از گجرات شروع میشود و در آنجا تولید متمرکز شده و سپس برای ارسال به امارات متحده عربی پردازش میشود.
پارکهای غذایی مناطق آزاد هستند که در آنها قوانینی مانند قانون کالاهای اساسی هند - که تجارت مواد غذایی را در جهت منافع عمومی تنظیم میکند - اعمال نخواهد شد. دولت امارات متحده عربی 2 میلیارد دلار به این پروژه اختصاص داده است، در حالی که کنسرسیومی از شرکتهای اماراتی در حال سرمایهگذاری 7 میلیارد دلار دیگر برای توسعه لجستیک، از جمله فرآیندهای بالا به پایین برای رعایت استانداردهای ایمنی مواد غذایی امارات متحده عربی هستند. محصولات اولیه تولید شده انبه، فلفل چیلی، پیاز، برنج و بامیه هستند.
دامنه بالقوه این پروژه بسیار گسترده است. اگرچه این پروژه از برنامههای قبلی که صرفاً بین هند و امارات متحده عربی تدوین شده بود، سرچشمه میگیرد، اما تحت پوشش اتحاد چهارجانبه هند-اسرائیل-امارات متحده عربی-ایالات متحده آمریکا که از پیمان ابراهیم نشأت گرفته است، راهاندازی شده است.
در اصل، هند زمین و نیروی کار کشاورزی را فراهم میکند، اسرائیل و ایالات متحده فناوری را فراهم میکنند و امارات متحده عربی بازار را تأمین میکند و جبل علی به عنوان بندر کلیدی است. اگر این پروژه به نتیجه برسد، میتوانیم شاهد باشیم که در خدمت برنامه بلندمدت امارات متحده عربی برای تبدیل شدن به یک مرکز اصلی تجارت جهانی مواد غذایی بین آسیا، اروپا و آفریقا قرار میگیرد در همین سال جاری، امارات متحده عربی قصد دارد کارگران کشاورزی را از هند بیاورد تا به امارات کمک کند تا غذای خود را در داخل کشور (به ویژه در مزارع عمودی) بیشتر تولید کند و واردات را کاهش دهد. این طرح در ابتدا شامل بیش از 20،000 کارگر و در طول زمان 200،000 نفر است.
در پاکستان، امارات متحده عربی بار دیگر به دنبال راهاندازی عملیات کشاورزی است. تلاشهای قبلی در طول بحران غذایی و مالی سال ۲۰۰۸ شکست خورد. این بار، با جنگ در اوکراین، اوضاع ممکن است متفاوت باشد. اوضاع در ژوئن ۲۰۲۳ پس از آنکه دادگاه عالی لاهور طرح ارتش برای واگذاری ۴۰۰۰۰۰ هکتار زمین برای کشاورزی شرکتی در پنجاب به چین را رد کرد، شروع به تغییر کرد. در عوض، یک امتیاز ۵۰ ساله در بندر کراچی و همچنین سه توافقنامه لجستیکی با گروه بنادر AD امضا شد. دو ماه بعد، پارلمان پاکستان لایحهای را تصویب کرد که یک شورای ویژه تسهیل سرمایهگذاری را برای جذب سرمایهگذاری از کشورهای خلیج فارس، به ویژه در زمینه غذا و کشاورزی، تأسیس میکند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی هر دو مورد درخواست قرار گرفتهاند و الدهرا علاقه زیادی از سوی امارات متحده عربی نشان میدهد.
پیشنهاد این است که تا سال ۲۰۳۰ مزارع شرکتی در ۴۰۰۰۰ هکتار راهاندازی شود که با ۲۰۰۰ هکتار در پنجاب شروع میشود. پیش از این در دسامبر ۲۰۲۳، امارات متحده عربی قراردادهایی به ارزش ۲۵ میلیارد دلار با پاکستان، از جمله در زمینه کشاورزی، امضا کرد که احتمالاً با صادرات گوشت حلال و تولید خرما به امارات متحده عربی آغاز میشود.
لازم به ذکر است که در بسیاری از این معاملات، از سیاستهای خاص سیاسی استفاده میشود تا شرکتهای اماراتی از معافیتهای ویژه برخوردار شوند. به عنوان مثال، در مارس 2024، هند به دلیل افزایش قیمتها در داخل کشور و اهمیت بسیار زیاد آن برای مردم هند، صادرات پیاز را ممنوع کرد. امارات متحده عربی از این ممنوعیت مستثنی شد تا بتواند پیاز را صرف نظر از این موضوع از هند صادر کند. در پاکستان نیز همینطور است.
طبق گزارشها، قانون جدید سرمایهگذاری «تضمین حاکمیتی» ارائه میدهد که سرمایهگذاران اماراتی میتوانند پروژههای امنیت غذایی خود را علیرغم هرگونه تغییر رهبری در پاکستان ادامه دهند. به طور مشابه، هنگامی که دولت امارات متحده عربی 45 درصد از شرکت لوئیس دریفوس را در سال 2020 خریداری کرد، یک توافق جانبی امضا شد که ارسال مواد غذایی به امارات متحده عربی را در مواقع بحران عرضه تضمین میکرد.
الگوهای جهانی
الگوی مشابهی نیز توسط امارات در اروپا و قاره آمریکا در حال اجرا است. امارات متحده عربی به دنبال روابط نزدیک با دولت صربستان بوده است که شامل سرمایهگذاری در زمینهای کشاورزی و فروش اسلحه میشود. در سال ۲۰۱۳، صندوق توسعه امارات متحده عربی وام اولیه ۴۰۰ میلیون دلاری برای کشاورزی صربستان ارائه داد. اندکی پس از آن، الدهرا هشت شرکت کشاورزی صربستانی را خریداری کرد، در حالی که شرکت Elite Agro نیز شروع به ساخت عملیات خود در آنجا کرد. در سال ۲۰۱۸، الدهرا داراییهای کشاورزی PKB Korporacija، بزرگترین مزرعه یوگسلاوی سابق، را با وجود مخالفت ارتش صربستان تصاحب کرد. این چطور است؟ دولت امارات متحده عربی یک دلال در صربستان دارد که قراردادهای توسعه سیستمهای دفاعی و همچنین فروش اسلحه به امارات متحده عربی را تسهیل میکند (که در نهایت به دست شبهنظامیانی که در سوریه و یمن میجنگند، میرسد در ایالات متحده، امارات متحده عربی در کنار عربستان سعودی، چندین سال است که در تولید محصولات کشاورزی در آریزونای کمآب سرمایهگذاری میکند.
الدهره بیش از 12000 هکتار زمین برای کشت یونجه دارد که به عنوان علوفه خشک به امارات متحده عربی ارسال میشود. جوامع در آریزونا از اینکه چگونه به این سرمایهگذاران حقوق نامحدودی برای تأمین آب محلی اعطا شده است، در حالی که مردم عادی از خشکسالیهای شدید و رو به وخامت رنج میبرند، خشمگین هستند با کمال تعجب، آنها متوجه شدهاند که صندوق بازنشستگی ایالت آریزونا مستقیماً به عنوان سرمایهگذار در این پروژهها مشارکت دارد.
امارات متحده عربی در آمریکای لاتین با دقت در حال گسترش حضور خود است. سرمایهگذاران اماراتی در برزیل مرغ و در شیلی و پرو میوه تولید میکنند. کاوشها برای یافتن قراردادهای کشاورزی در مکزیک و کلمبیا ادامه دارد و توافقنامههای تجارت آزاد در این زمینه و ائتلافهای تجاری در حال شکلگیری است. امارات متحده عربی حتی به تازگی به عنوان ناظر در موسسه همکاری کشاورزی بین آمریکاییها عضویت پیدا کرده است، جایی که قصد دارد به شکلدهی سیستمهای غذایی منطقه کمک کند.
در مجموع، امارات متحده عربی با سرعت در حال پیشروی برای تثبیت عملیات کشاورزی جهانی (با دسترسی امن به زمین و آب و استانداردهای بالای ایمنی مواد غذایی) متصل به لجستیک حمل و نقل پیشرفته (هوایی، جادهای و دریایی) است. جاهطلبیهای این کشور نه تنها تولید مواد غذایی خود، بلکه تبدیل شدن به یک قطب تجارت جهانی است. پروژه جدید 150 میلیون دلاری آمریکا برای گسترش بندر جبل علی دقیقاً برای همین منظور است.
اما حتی بنادر کوچکتری مانند دبی کریک و دیره نیز نقش مهمی در تجارت بینالمللی برنج با هند و ایران ایفا میکنند. به لطف شبکهای از توافقنامههای تجارت آزاد و مالیاتی جهانی، بازرگانان در امارات متحده عربی میتوانند محصولات را به سرعت و بدون عوارض گمرکی به بازارهای دیگر وارد و دوباره صادر کنند. این ترکیب قدرت لجستیکی و آزادی نظارتی، امارات متحده عربی را به یک مسیر حمل و نقل جذاب تبدیل میکند.
آرزوهای بزرگ، دغدغههای عمیق
کنترل فزاینده امارات متحده عربی بر زمینهای کشاورزی و منابع آبی بینالمللی، در هماهنگی نزدیک با قدرت لجستیکی و برنامههای امنیتی آن، نگرانکننده است. این واقعیت که دولت میخواهد امنیت غذایی را از طریق تولید داخلی تقویت کند، میتواند یک تغییر مثبت باشد، اگر آنها بتوانند سیستمهای واقعاً پایدار را توسعه دهند. در حالی که آنها در این کار هستند، باید به سابقه فاجعهبار کشور در مورد ضایعات مواد غذایی نیز رسیدگی کنند. اما تصرف منابع زمین و آب - بهویژه بدون رضایت صریح جوامع محلی یا در مناطقی که گرسنگی شایع است - نباید به سادگی مجاز باشد. متأسفانه، جاهطلبیهای امارات متحده عربی برای توسعه مزارع فرامرزی، به شدت با انگیزههای ژئوپلیتیکی و مالی در هم تنیده شده است و اوضاع میتواند بدتر شود. از یک سو، رقابت دیرینهای بین عربستان سعودی و امارات متحده عربی وجود دارد که هر دو را به طور موازی در این مسیر سوق میدهد و به عنوان یک عامل شتابدهنده عمل میکند. از سوی دیگر، فشار فزاینده تغییرات اقلیمی به پوششی برای کشورهای خلیج فارس که درگیر تولید مواد غذایی برونسپاری شده هستند، تبدیل شده است.
امارات متحده عربی، که قدرتی رو به رشد در مباحث بینالمللی آب و هوا است، جبران کربن را به عنوان یک مسیر کلیدی برای سبزشویی ردپای اقلیمی عظیم خود پذیرفته است. معاملات کربن، به ویژه در آفریقا، به طور مداوم در حال انجام است تا جنگلها دست نخورده باقی بمانند یا درختان در مناطق روستایی پرورش داده شوند تا اعتبارات به آلودهکنندگان جهانی فروخته شود. تجارت جدید کشاورزی کربن میتواند هم به تأمین مالی مزارع فرامرزی امارات متحده عربی کمک کند و هم انتشار گازهای گلخانهای شرکتهای آن را جبران کند این هجوم جدید برای معاملات زمینهای کربن، جوامع محلی را از سیستمهای غذایی و معیشت محلی خود به روشهای جدید و مضر محروم خواهد کرد.
تالیف: دکتر حسین شیرزاد تحلیل گر و دکترای توسعه کشاورزی
