آشفتگی در بازار برنج؛ چگونه تصمیمات شبانه دولت سفره مردم را کوچک کرد؟
تصمیمات شبانه، حذف ارز ترجیحی و سوءمدیریت دولتی چگونه بازار برنج را آشفته و قیمتها را جهشی کرد؟ روایت رئیس انجمن برنج.
بازار برنج نه بهدلیل کمبود، بلکه قربانی تصمیمات شبانه، حذفهای ناگهانی و مدیریت غیرکارشناسی شد؛ تصمیمهایی که مستقیم سفره مردم را نشانه گرفت.
اخبار سبز کشاورزی؛ رئیس انجمن تولیدکنندگان و تأمینکنندگان برنج کشور، با انتقاد صریح از عملکرد دولت و وزارت جهاد کشاورزی، مجموعهای از تصمیمات نادرست، سهلانگاریها و سوءمدیریتها را عامل اصلی آشفتگی بازار برنج و افزایش قیمت این کالای اساسی دانست و تأکید کرد نبود برنامه مشخص برای تأمین کالاهای اساسی، بازار برنج را به یکی از بیثباتترین بازارهای سال جاری تبدیل کرده است.
ریشه آشفتگی بازار برنج؛ سیاستگذاری غلط، نه کمبود کالا
محمد مختاریانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان و تأمینکنندگان برنج کشور، در نشست خبری اعلام کرد ریشه نابسامانی بازار برنج نه در کمبود ذاتی این کالا، بلکه در ضعف سیاستگذاری و تصمیمگیریهای غیرکارشناسی دولت نهفته است.
به گفته او، آنچه امروز مصرفکننده و فعالان بازار را تحت فشار قرار داده، انباشت خطاهای سیاستی در حوزه بودجه، واردات، توزیع و نظارت است.
بودجه کالاهای اساسی نصف شد؛ بدون برنامه جایگزین
مختاریانی با اشاره به کاهش شدید منابع ارزی کالاهای اساسی گفت: دولت امسال بودجه کالاهای اساسی را به حدود ۸.۲ میلیارد دلار رساند که تقریباً نصف سالهای گذشته است، اما هیچ برنامه مشخصی برای مدیریت این کاهش ارائه نشد.
به گفته او، حذف ارز ترجیحی برنج اگر قرار بود انجام شود، باید بهصورت تدریجی و از ابتدای سال صورت میگرفت، نه با شوک ناگهانی در ماههای پایانی سال.
بیعدالتی در پرداخت بدهی واردکنندگان برنج
رئیس انجمن برنج با انتقاد از نحوه تسویه بدهیهای معوق واردکنندگان اظهار کرد: از مجموع ۳.۴ میلیارد دلار بدهی معوق، تنها حدود ۵۰۰ میلیون دلار مربوط به واردکنندگان برنج بود، اما همین بخش نیز بهدرستی پرداخت نشد. در مقابل، بدهی نهادهها در اولویت قرار گرفت و این بیعدالتی، انگیزه واردکنندگان برنج را بهشدت کاهش داد.
تصمیمات شبانه و متناقض؛ عامل بیثباتی بازار
مختاریانی یکی از عوامل کلیدی آشفتگی بازار برنج را تصمیمگیریهای مقطعی و غیرکارشناسی دانست و گفت: در مقطعی واردات برنج پاکستانی بهطور کامل متوقف و شش ماه بعد همان تصمیم لغو شد. این در حالی است که تقاضای بازار برای این نوع برنج بالا بود. چنین تصمیمات شبانهای اعتماد فعالان اقتصادی را از بین میبرد و بازار را دچار شوک میکند.
ورود دولت به توزیع؛ نقطه آغاز جهش قیمت برنج
به گفته رئیس انجمن تولیدکنندگان برنج، از ششم آذرماه و با واگذاری توزیع برنج به شرکت بازرگانی دولتی، وضعیت بازار بهطور محسوسی بدتر شد.
وی تأکید کرد: درست از همان تاریخ، قیمت برنج مسیر افزایشی را آغاز کرد و مداخله مستقیم دولت نهتنها بازار را کنترل نکرد، بلکه به تشدید گرانی انجامید.
برنج موجود بود، اما توزیع نشد
مختاریانی با اشاره به عملکرد مشکوک در بخش توزیع گفت: ۸۰ هزار تن برنج متعلق به بخش خصوصی پس از دو ماه تحویل گرفته شد، اما بین مردم توزیع نشد. این شائبه وجود دارد که عدهای منتظر افزایش قیمت بودند تا سود بیشتری کسب کنند؛ سودی که هزینه آن مستقیماً از جیب مصرفکنندگان پرداخت شد.
واکنشهای غلط دولت؛ تورم را تشدید کرد
وی با انتقاد از نحوه مواجهه دولت با تورم افزود: واکنشهای دولت سریع، منطقی و مبتنی بر واقعیتهای بازار نیست. تصمیمات اشتباه بهجای کنترل تورم، خود به موتور گرانی تبدیل شدهاند.
انتصابات مسئلهدار در وزارت جهاد کشاورزی
رئیس انجمن برنج بخش دیگری از آشفتگی بازار را ناشی از انتصابات نادرست دانست و گفت: برخی مدیران حتی تفاوت برنج هندی و پاکستانی را نمیدانستند، اما پس از ترک وزارتخانه، به دلیل ارتباطات خاص، در دستگاههای دیگر بهعنوان مشاور فعالاند؛ افرادی که نقش مؤثری در شکلگیری وضعیت فعلی داشتند.
حذف ارز ترجیحی بدون سیاست جبرانی
مختاریانی در پایان با انتقاد از حذف ارز ترجیحی برنج بدون اجرای سیاستهای حمایتی گفت: دولت نه قیمتگذاری مؤثری انجام داد، نه کالابرگ و یارانه وعدهدادهشده را اجرایی کرد. حتی مصوبه واردات مرزی بدون انتقال ارز نیز شفافسازی نشد و تاکنون حتی یک دانه برنج از این مسیر وارد کشور نشده است.
به گفته او، تا زمانی که سیاستگذاری بازار برنج بر پایه واقعیتهای اقتصادی و نظر کارشناسان اصلاح نشود، آشفتگی بازار ادامه خواهد داشت و هزینه اصلی آن را مردم میپردازند./ فارس
