هشدار یک اقتصاددان: ایران در آستانه سقوط به «تله فقر»

 یک کارشناس اقتصادی هشدار می‌دهد که کشور در آستانه یک نقطه بی‌بازگشت است؛ جایی که فقر، خود به بازتولید فقر می‌پردازد و جامعه را در چرخه‌ای باطل و عمیق گرفتار می‌کند.

اخبار سبز کشاورزی؛ وحید شقاقی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگویی تأکید کرد که اگر سهم جمعیت فقیر از مرز ۴۰ درصد فراتر رود، کشور وارد پدیده‌ای خطرناک به نام «تله فقر» خواهد شد.

به گفته او، این وضعیتی است که در آن، خود فقرا ناخواسته به تولید فقر بیشتر کمک می‌کنند و خروج از این حلقه شوم، به مراتب دشوارتر می‌شود.

چالش فقدان داده؛ ابهامی بر سر آمار فقر

شقاقی یکی از موانع اصلی تحلیل دقیق وضعیت اقتصادی را کمبود داده و نبود حکمرانی اطلاعاتی در کشور عنوان کرد. وی با اشاره به جمعیت حدود ۸۷ میلیونی ایران، خاطرنشان کرد که بدون داده‌های دقیق، هر تحلیلی می‌تواند دچار انحراف جدی شود.

به استناد گزارش‌های نهادهای رسمی، نرخ فقر از حدود ۱۱ تا ۱۳ درصد در سال ۱۳۹۰، اکنون به حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد جامعه رسیده است.

تورمی که هر سال ۲ میلیون فقیر جدید می‌سازد

این تحلیلگر اقتصادی، تورم بالا را موتور محرکه گسترش فقر دانست. با میانگین تورم حدود ۴۲ درصدی در هشت سال گذشته و پیش‌بینی افزایش آن، سالانه بیش از ۲ میلیون نفر به جمعیت فقیر کشور اضافه می‌شود.

شقاقی به شکاف عظیم بین رشد دستمزدها و افزایش قیمت دارایی‌های پایه مانند مسکن اشاره کرد: «افزایش ۲۰ درصدی حقوق یک فرد با درآمد ۲۰ میلیونی، سالانه ۴۸ میلیون به درآمدش می‌افزاید، درحالی که همان تورم، ۲۰۰ میلیون تومان به ارزش یک خانه یک میلیاردی اضافه می‌کند.» این نابرابری، دسترسی به نیازهای اساسی را برای قشر وسیعی ناممکن ساخته است.

«تله فقر» چیست و چگونه جامعه را فلج می‌کند؟

اینجاست که مفهوم هشداردهنده «تله فقر» مطرح می‌شود. شقاقی توضیح می‌دهد زمانی که بیش از ۴۰ درصد جامعه در فقر فرو بروند، حتی با کنترل تورم، خود فقر به عاملی برای تداوم و تعمیق خود تبدیل می‌شود.

در این شرایط، طبقه متوسط به شدت تحلیل رفته و منابع جامعه بیشتر صرف تأمین نیازهای اولیه می‌شود. از سویی، سرمایه‌گذاری در آموزش، نوآوری و کارآفرینی کاهش یافته و از سوی دیگر، مشکلات سلامت و تغذیه گسترش می‌یابد. جامعه‌ای که در تله فقر افتاده، فرصت و انرژی برای پیشرفت و توسعه بلندمدت ندارد.

هشدار نهایی: عواقب اجتماعی و اقتصادی غیرقابل جبران

شقاقی در پایان هشدار داد که مواجهه با تله فقر، یک تهدید جدی برای آینده توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور است. در چنین وضعیتی، جامعه از رقابت با کشورهای منطقه عقب می‌ماند و شکستن این چرخه معیوب به کوششی عظیم و فراتر از حل مسائل کوتاه‌مدت اقتصادی نیاز دارد.

وی از تصمیم‌گیرندگان خواست تا با جدیت و با درکی عمیق از این خطر قریب‌الوقوع، به فکر چاره‌اندیشی اساسی باشند./ اعتماد آنلاین