چگونه درگیری با ایران میتواند قیمت غذا در جهان را افزایش دهد؟
کارشناسان هشدار میدهند درگیری با ایران میتواند بازار جهانی کود شیمیایی را مختل کرده و با کاهش تولید کشاورزی، قیمت غذا در جهان را افزایش دهد.
یک تماس ساده از سوی یک کشاورز آمریکایی، زنگ خطری برای بازار جهانی غذا شد. وقتی فروش کود شیمیایی به دلیل نگرانی از پیامدهای جنگ با ایران متوقف شد، بسیاری از کارشناسان هشدار دادند که این درگیری میتواند به سرعت به بحران امنیت غذایی و جهش قیمت غذا در جهان تبدیل شود.
جنگ با ایران و اثر آن بر قیمت غذا در جهان
تحولات ژئوپلیتیک گاهی بسیار فراتر از میدانهای نظامی اثر میگذارد. کارشناسان بازار کشاورزی میگویند در صورت تشدید درگیری با ایران، یکی از اولین حوزههایی که تحت تأثیر قرار میگیرد بازار نهادههای کشاورزی و قیمت غذا در جهان است.
ماجرا زمانی برجسته شد که «هری آت»، کشاورز پنبه، ذرت و سویا در کارولینای جنوبی آمریکا، برای آمادهسازی زمینهای خود با شرکت تأمینکننده کود تماس گرفت اما با پاسخ غیرمنتظرهای روبهرو شد: فروش و تحویل کود تا روشن شدن وضعیت جنگ متوقف شده است.
توقف فروش کود؛ شوک اولیه به کشاورزان
به گفته این کشاورز آمریکایی، توقف عرضه کود دقیقاً در زمانی رخ داده که کشاورزان برای فصل کشت به این نهاده حیاتی نیاز دارند.
طبق آمار فدراسیون مزرعهداران آمریکا، حدود ۲۵ درصد واردات کود شیمیایی ایالات متحده در ماههای مارس و آوریل انجام میشود؛ زمانی که مزارع برای کشت محصولات اصلی آماده میشوند. بنابراین هرگونه اختلال در تأمین کود میتواند مستقیماً بر تولید محصولات کشاورزی و در نهایت قیمت غذا در جهان اثر بگذارد.
نقش ایران در بازار جهانی کود شیمیایی
ایران به دلیل در اختیار داشتن منابع گسترده گاز طبیعی، یکی از بازیگران مهم در تولید نهادههای کشاورزی بهویژه اوره و آمونیاک محسوب میشود. خوراک اصلی تولید این مواد، گاز طبیعی است و ایران با اتکا به همین مزیت، ظرفیت قابل توجهی در تولید و صادرات کود شیمیایی دارد.
در صورت اختلال در تولید یا صادرات این محصولات، بازار جهانی با کمبود عرضه روبهرو خواهد شد؛ کمبودی که به گفته تحلیلگران، حتی تولیدکنندگان بزرگی مانند روسیه یا چین نیز نمیتوانند در کوتاهمدت آن را جبران کنند.
اختلال در حملونقل دریایی و جهش قیمتها
مسئله فقط تولید نیست؛ مسیرهای حملونقل نیز در چنین شرایطی اهمیت حیاتی پیدا میکنند. اگر صادرات کود به دلیل ناامنی مسیرهای دریایی یا محدودیتهای لجستیکی متوقف شود، عرضه جهانی به شدت کاهش مییابد.
در چنین شرایطی، بازار با واکنش سریع روبهرو میشود و قیمت غذا در جهان میتواند به دلیل افزایش هزینه تولید محصولات کشاورزی جهش پیدا کند.
کشاورزان؛ اولین قربانیان افزایش هزینهها
کشاورزی صنعتی معمولاً با حاشیه سود محدود انجام میشود. افزایش ناگهانی قیمت کود یا کمبود آن میتواند بسیاری از کشاورزان را با مشکل جدی روبهرو کند.
اگر هزینه کود برای هر هکتار صدها دلار افزایش یابد، برخی کشاورزان ممکن است سطح زیر کشت خود را کاهش دهند یا حتی از کشت برخی محصولات صرفنظر کنند. چنین تصمیمهایی در مقیاس جهانی میتواند تولید غلات را کاهش داده و به افزایش قیمت غذا در جهان منجر شود.
تهدید امنیت غذایی در سطح جهانی
کارشناسان هشدار میدهند که پیامدهای چنین اختلالی تنها به کشاورزان محدود نمیشود. کاهش تولید محصولات کشاورزی و افزایش هزینههای تولید، در نهایت به مصرفکنندگان منتقل میشود.
به همین دلیل برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند هرگونه درگیری گسترده در منطقه میتواند زنجیره تأمین غذا را مختل کرده و امنیت غذایی جهانی را با چالش جدی مواجه کند.
