جنگ، عید و جیبهای خالی | نااطمینانی اقتصادی و اضطراب معیشت در آستانه نوروز
روایت کارگران و کارمندان از افزایش نااطمینانی اقتصادی در آستانه سال جدید؛ نگرانی از تأخیر حقوق، عیدی و آینده شغلی در سایه فشارهای اقتصادی.
با تشدید تنشهای منطقهای و افزایش نگرانیها درباره آینده اقتصاد، بسیاری از خانوارهای ایرانی بیش از هر زمان دیگری با نااطمینانی اقتصادی روبهرو شدهاند. کارگران و کارمندان این روزها میگویند دغدغه اصلیشان دیگر خرید شب عید نیست؛ بلکه ترس از تأخیر در پرداخت حقوق، کاهش مزایا و حتی از دست دادن شغل است.
نااطمینانی اقتصادی؛ نگرانی تازه خانوارها در آستانه سال جدید
در حالی که تحولات سیاسی و امنیتی در منطقه افزایش یافته، بسیاری از خانوادهها بیش از اخبار میدانی، نگران وضعیت معیشت خود هستند. نااطمینانی اقتصادی در آستانه پایان سال به دغدغهای جدی برای کارکنان بخش خصوصی و دولتی تبدیل شده است؛ نگرانیهایی که از پرداخت حقوق و عیدی گرفته تا تأمین کالاهای اساسی را در بر میگیرد.
گفتوگو با تعدادی از کارمندان و کارگران نشان میدهد که فشار اقتصادی در ماههای اخیر به سطحی رسیده که حتی یک تأخیر کوتاه در پرداخت حقوق میتواند زندگی بسیاری از خانوارها را مختل کند.
از دغدغه خرید عید تا نگرانی برای بقا
امیررضا، یکی از کارکنان بخش خصوصی، میگوید شرایط اقتصادی امسال تفاوت زیادی با سالهای گذشته دارد. به گفته او، در سالهای قبل نگرانی اصلی خانوادهها خرید شب عید بود، اما اکنون نااطمینانی اقتصادی باعث شده مسئله اصلی تأمین نیازهای اولیه زندگی باشد.
او با اشاره به تجربه اختلالات اقتصادی در دورههای گذشته میگوید: اختلال در شبکههای بانکی، محدودیت نقدینگی و مشکلات انتقال پول باعث شد برخی کارکنان حقوق خود را با تأخیر دریافت کنند. حالا با افزایش تنشها، نگرانی درباره توانایی کارفرما برای پرداخت حقوق و مزایا بیشتر شده است.
به گفته او، در شرایط فشار اقتصادی، اولین مواردی که در شرکتها حذف میشود معمولاً مزایا و عیدی کارکنان است.
تأخیر در پرداخت حقوق؛ چالشی جدی برای کارمندان
ساسان، کارمند دیگری که در گذشته تجربه دریافت ناقص حقوق را داشته، میگوید نااطمینانی اقتصادی برای او معنای بسیار ملموسی دارد.
او توضیح میدهد که در دورهای از تنشهای گذشته، پرداخت حقوق کارکنان برای چند ماه بهصورت ناقص انجام شده و وعده جبران آن نیز عملی نشده است. به گفته او، حتی یک ماه تأخیر در پرداخت حقوق میتواند مشکلات جدی ایجاد کند؛ بهویژه برای کسانی که تعهدات مالی مانند اقساط و هزینههای ثابت زندگی دارند.
نگرانی از حقوق و عیدی پایان سال
برای بسیاری از کارکنان، پرداختهای پایان سال نقش مهمی در تنظیم بودجه خانوار دارد. سارا که در یک شرکت خصوصی کار میکند، میگوید بیشترین نگرانی او مربوط به حقوق و عیدی پایان سال است.
او میگوید اگر حقوق یا عیدی بهموقع پرداخت نشود، برنامهریزی مالی خانواده بههم میریزد؛ بهخصوص زمانی که هر دو نفر در یک خانواده شاغل باشند و درآمدشان همزمان با اختلال روبهرو شود.
فشار اقتصادی در مشاغل آزاد
در کنار کارمندان، برخی فعالان مشاغل آزاد نیز نشانههای نااطمینانی اقتصادی را در بازار احساس میکنند. محمد که بهعنوان راننده تاکسی اینترنتی فعالیت میکند، میگوید هرچند حقوق ثابت ندارد، اما در میان اطرافیانش نگرانی زیادی درباره تأخیر در پرداخت حقوق وجود دارد.
به گفته او، اگر وقفه در پرداخت درآمد خانوارها طولانی شود، فشار اقتصادی به سرعت افزایش مییابد و مدیریت هزینههای روزمره دشوار خواهد شد.
ترس از تعدیل نیرو و از دست رفتن شغل
یکی از مهمترین ابعاد نااطمینانی اقتصادی در میان کارکنان، نگرانی درباره تعدیل نیرو است. آیدا که در یک فروشگاه پوشاک کار میکند، میگوید در صورت تأخیر در پرداخت حقوق ناچار است از پسانداز خود استفاده کند؛ پساندازی که برای آن مدتها تلاش کرده است.
او همچنین از شرایط نامشخص محل کار خود سخن میگوید و توضیح میدهد که تعطیلیها بهصورت روزانه تمدید میشود و چشمانداز روشنی برای آینده وجود ندارد. همین وضعیت باعث شده نگرانی درباره از دست دادن شغل افزایش یابد.
دغدغهای فراتر از تحولات سیاسی
آنچه از روایتهای مختلف به دست میآید این است که نااطمینانی اقتصادی به یکی از مهمترین دغدغههای خانوارها تبدیل شده است. اگرچه امنیت جانی همچنان مهمترین نگرانی مردم محسوب میشود، اما بلافاصله پس از آن مسئله معیشت قرار دارد.
تورم بالا، افزایش قیمت کالاهای اساسی، احتمال اختلال در پرداخت حقوق و تهدید ثبات شغلی، مجموعه عواملی هستند که فشار اقتصادی بر خانوادهها را افزایش دادهاند.
کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی، حتی یک اختلال کوتاه در پرداخت حقوق یا تأمین کالاهای ضروری میتواند وضعیت معیشتی بسیاری از خانوارها را به سرعت بحرانی کند./ اقتصاد نیوز
