آقای رئیسجمهور، رانتخوارها سوار بر دولتند و خیال پیادهشدن ندارند
رانت در دولت، تخصیص ارز دولتی برای واردات برنج، هزینههای تولید گلخانهای و کاهش قدرت خرید مردم؛ محورهای انتقاد از سیاستهای دولت پزشکیان.
وزیر کشاورزی دروغگو یا رئیسجمهور دروغگو
آقای پزشکیان! از مقابله با رانتخوارها سخن میگوید و تأکید میکند که عدهای از حق همه مردم سوءاستفاده میکنند و باید جلوی آنها را گرفت؛ اما ظاهراً در تشخیص مصداق رانت و نشانی رانتخواران، سوراخ دعا را گم کرده است.
اگر قرار باشد مبارزه با رانت جدی باشد، نقطه شروع آن نه شعارهای پوپولیستی عمومی، بلکه بررسی امتیازهایی است که در سایه روابط، نفوذ و دسترسی به منابع دولتی به برخی افراد وابسته به آقایان و گروهها واگذار شده است.
رانتخوارها را باید در میان برخورداران از مجوزهای استثنائات برنج، مجوزهای ویژه واردات و دریافتکنندگان ارز دولتی جستوجو کرد؛ همانهایی که عملکردشان در تخصیص منابع عمومی هنوز با پرسشهای جدی روبهروست.
کارشناسان می گویند: آقای رئیسجمهور، رانتخواران واقعی را از حلقه نزدیکان خودتان پیدا کنید
این جمله پوپولیستی و تبلیغاتی شما که «باید جلوی یک عده رانتخوار را بگیریم. عدهای دارند از حق همه سوءاستفاده میکنند. جلوش را بگیرید!» بیش از همه باید درباره کسانی به کار گرفته شود که به ادعای مطرحشده، با اتکا به نام شما و در پوشش جبران هزینههای تبلیغات انتخاباتی، از امتیازات ویژه وارداتی بهرهمند شدهاند؛ افرادی که عمدتاً از میان تجار ترکزبان معرفی شدهاند و در واردات بیرویه نهادههای کشاورزی، خالیفروشی، محصولات پروتئینی، برنجهای تقلبی و سایر کالاها سهمخواهی میکنند.
اگر در ادعای مبارزه با رانت جدی هستید، چرا فهرست دریافتکنندگان ارز دولتی حداقل از وزارت جهاد کشاورزی در دو سال و چند ماه گذشته را منتشر نمیکنید؟
انتشار همین فهرست میتواند نشان دهد چه کسانی بیشترین سهم را از منابع ارزی کشور بردهاند و مجوزهای وارداتی چگونه میان افراد و شرکتها توزیع شده است.
برای نمونه، چگونه فرد همشهری شما که سقف سابقه وارداتی او ۷۰ تن بوده، توانسته از وزیر همشهری شما مجوز واردات ۱۰ هزار تن برنج با ارز دولتی دریافت کند؟ آیا شما از این موضوع بیخبرهستید؟
آیا پسر گرامی شما که به وزارت جهاد کشاورزی تردد میکند( نه فقط برای قرق کردن استخر) از این موضوع واردات برنجهای تقلبی بیخبر است؟
آیا ژن خوب پسر آقای دکتر عارف معاون اول شما از امضاهای طلایی و رانتخوارهایی که شما از آنها گلهمند هستید بیخبر است؟
این فاصله عجیب میان سابقه وارداتی و مجوز صادرشده چگونه توجیه میشود؟ تازه چه تضمینی وجود دارد که برنج وارداتی با همان قیمت مصوب به دست مصرفکننده رسیده باشد؟
مشکلاتی که با کاپشن و خاموش کردن گرمایش حل نمیشود!
آقای رئیسجمهور! اینها پرسشهای حاشیهای نیستند. وقتی منابع ارزی کشور با محدودیت روبهروست و مردم هزینه سنگین گرانی مواد غذایی را میپردازند، هر مجوز وارداتی و هر تخصیص ارز باید قابل دفاع و شفاف باشد.
نمیتوان از یک سو مردم را به تحمل محدودیتها دعوت کرد و از سوی دیگر درباره امتیازهای بزرگ وارداتی سکوت کرد.
مبارزه با رانتخوارها از همینجا آغاز میشود؛ از انتشار اسامی برخورداران از ارز دولتی و پاسخگویی درباره مجوزهایی که با معیارهای نامشخص صادر شدهاند.
قیاس نادرست مقایسه اقتصاد گلخانه با قیمت گازوئیل
در بخش دیگری از اظهاراتتان فرمودید: «فردی که گلخانه دارد کیلویی ۴ دلار محصولش را میفروشد، ولی گازوئیل را ۳۰۰ تومان میخرد؛ خداوکیلی این انصاف است؟»
آقای پزشکیان! اگر وزیر، این اطلاعات را به شما داده، کذب است و اگر خودتان به آن رسیدهاید باید از گلخانهداران عذرخواهی کرده و استعفا دهید.
یادتان است در تبلیغات انتخاباتی، فیلمی از بیلزدن شما در مزرعه منتشر شد که کشاورزان خام شوند و به شما رأی دهند؛ اما انتخاب وزیر جهاد کشاورزی نشان داد که یا شناخت کافی از دنیای کشاورزی، سازوکار عرضه و تقاضا و حمایتهایی که دولتهای جهان از بخش کشاورزی خود انجام میدهند ندارید، یا قدرت و اراده لازم برای تصمیمگیری مستقل در انتخاب وزیر را نداشتهاید (همانطور که گفتید وزیر فعلی جهاد کشاورزی انتخاب من نبوده) و دیگران برای شما تصمیم گرفتهاند. در هر دو صورت، نتیجه برای بخش کشاورزی، تفاوت چندانی ندارد.
هیچ یک از محصولات کشاورزی کیلویی ۴ دلار خریدار ندارد
ظاهراً در نگاه شما، گلخانهدار محصولش را کیلویی چهار دلار میفروشد و گازوئیل را هم با نرخ ۳۰۰ تومان میخرد؛ پس باید از همه چیز راضی باشد! اما اقتصاد تولید با چنین محاسبه سادهلوحانهای اداره نمیشود.
از حدود ۲۰ هزار هکتار گلخانه موجود در کشور، کمتر از هزار هکتار تولید صادراتی دارند. این واقعیت بهتنهایی نشان میدهد که نمیتوان وضعیت گلخانهداری و صادرات گلخانهای را با یک مثال درباره قیمت فروش محصول و بهای سوخت ارزیابی کرد و با این قیاس معالفارق، و با اطلاعات نادرست وزیر ناکارآمد، گازوییل ۱۹ هزار هکتار گلخانه را آزاد اعلام کرد.
بگذریم که تصمیمات خلقالساعه و دائمالتغییر دولت و وزارت جهاد کشاورزی نیز اجازه برنامهریزی بلندمدت صادراتی را از بسیاری از فعالان این حوزه گرفته است.
نکته مهمتر این که کمتر گلخانهداری و آن هم برای کمتر محصولی آن هم در همه دورههای یکساله برداشت، محصول خود را کیلویی چهار دلار میفروشد. قیمت فروش محصولات، تابع شرایط بازار، میزان عرضه، تقاضا و کیفیت محصول است.
در بسیاری از مواقع، حتی اگر تولیدکننده با مشکل تولید مواجه نباشد، تولید بیبرنامه سایر گلخانهداران و افزایش عرضه میتواند قیمتها را کاهش دهد و بازار فروش را با مشکل روبهرو کند؛ تا جایی که گاهی تولیدکننده با بازاری بدون امکان فروش مؤثر محصول، دورریز و خرابی مواجه میشود.
از سوی دیگر، اگر وزیر نمیداند شما بدانید بخش عمده درآمد حاصل از فروش صادرات محصول گلخانهای صرف هزینه نهادهها به قیمت آزاد و ارزی برای تولید و مخارج تحمیلی و گرانشده پتروشیمیها، بستهبندی، حمل و نقل داخلی و خارجی میشود؟
آیا میدانید تمام ارز حاصل از صادرات نیز در اختیار مستقیم گلخانهدار قرار نمیگیرد؟ ارز صادراتی حاصله، درگیر سازوکارهای بانک مرکزی، رفع تعهد ارزی و هزاران پیچوخم اداری است و تولیدکننده برای دسترسی و تعیین تکلیف آن با محدودیتهای متعددی مواجه میشود.
وزیر ضد کشاورزی داشتیم، رییس جمهور ضد کشاورزی هم به آن اضافه شد
شما در این محاسبه فقط گازوئیل ۳۰۰ تومانی را دیدهاید؛ تولیدات فرافصلی و کاهش مصرف آب را ندیدهاید، مدیریت متمرکز و کاهش مصرف نهادهها که همه ارزبَر هستند را ندیدهاید، اشتغالزایی گلخانهها را ندیدهاید، ارزآوری آنها برای کشور را ندیدهاید و هزینههایی را که تولیدکننده برای حفظ چرخه تولید و صادرات متحمل میشود، به حساب نیاوردهاید.
آیا منصفانه است که همه این واقعیتها نادیده گرفته شود و فقط قیمت سوخت به معیار قضاوت درباره حمایت از تولیدکننده تبدیل شود؟
کاش کمی کشاورزی بخوانید یا یک مشاور دانا و اندیشمند و با تجربه کشاورزی داشته باشید
در بخش دیگری از سخنانتان گفتهاید: «در صداوسیما پخش میکرد که ۵۰۰ تومان اضافه شدن به کالابرگ چیزی نیست!» و بلافاصله افزودهاید: «برای عدهای که برای خریدن نان دارند قرض میگیرند، ۵۰۰ تومان خیلی است. چیزی که به دست میآید در کالابرگ مردمی که گرفتار هستند قرار دهیم.»
آقای رئیسجمهور! مگر نه این که عملکرد دولت شما و سیاستهای اقتصادی آن، در تشدید فشار معیشتی بر مردم و کاهش قدرت خرید خانوارها نقش داشته است؟ پس چرا بهجای پرداختن به ریشه این وضعیت، مسأله را به تفاوت نگاه مردم و رسانه ملی درباره مبلغ کالابرگ تقلیل میدهید؟
اگر خودتان خرید روزانه خانه را انجام میدادید، شاید بهتر متوجه میشدید که ۵۰۰ هزار تومان در اقتصاد امروز چه قدرت خرید محدودی دارد.
با این مبلغ نه یک شانه تخممرغ میتوان خرید، نه یک کاسه ماست و نه حتی یک مرغ کامل!
گرانسازی محصولات کشاورزی و مواد غذایی، ارزش واقعی این ارقام را چنان کاهش داده که مبلغی که قرار است بخشی از فشار معیشتی مردم را جبران کند، در برابر هزینههای روزمره خانوار چندان کارساز نیست.
مسأله فقط این نیست که ۵۰۰ هزار تومان برای عدهای زیاد و برای عدهای دیگر کم است؛ مسأله این است که چرا وزیر کشاورزی شما با ضعف مدیریت خود و کاهش ۴۰ درصدی تولید گندم، امسال شرایط اقتصادی را به جایی رسانده که مردم برای خرید ابتداییترین کالای مصرفی، یعنی نان، ناچار به قرضگرفتن شدهاند؟
آیا بهتر نیست بهجای بحث درباره کوچک یا بزرگ بودن مبلغ کالابرگ، به این پرسش پاسخ دهید که چرا تأمین مواد غذایی تا این اندازه گرانسازی شده و قدرت خرید مردم چنین سقوطی کرده است؟
لطفا به پسر خودتان و پسر دکتر عارف هم بگویید با رانتخواران مبارزه کنند!
آقای رئیسجمهور، شعار مبارزه با رانت جای پاسخگویی را نمیگیرد
آقای پزشکیان! نمیتوان از مبارزه با رانت سخن گفت، اما درباره امتیازهای ویژه وارداتی، نحوه تخصیص ارز دولتی و فاصله میان سهمیههای معمول و مجوزهای کلان سکوت کرد.
نمیتوان از انصاف در قیمت سوخت گفت، اما هزینههای واقعی تولید، موانع صادراتی و مشکلات بازگشت ارز گلخانهدار را نادیده گرفت.
نمیتوان از حمایت معیشتی مردم سخن گفت، اما درباره سیاستهایی که قدرت خرید مردم را بهشدت کاهش دادهاند، پاسخ روشنی نداد.
دین خود را به هزینهکنندگان برای انتخاب خودتان، چگونه ادا میکنید؟!
اگر قرار است با رانتخوارها برخورد شود، ابتدا باید مشخص شود چه کسانی از منابع عمومی و امتیازات ویژه بهره بردهاند.
اگر قرار است از کشاورزی حمایت شود، باید واقعیتهای تولید و صادرات را دید؛ نه این که با مقایسه قیمت گازوئیل و محصول صادراتی درباره انصاف و بیانصافی حکم صادر کرد.
و اگر قرار است از سفره مردم دفاع شود، باید پذیرفت که مسأله اصلی، کوچک یا بزرگ بودن رقم کالابرگ نیست؛ مسأله، کوچکشدن روزافزون سفره مردم است.
مطالبه بیپاسخ
آقای رئیسجمهور! رانتخوارها با چند جمله درباره ضرورت برخورد با رانت از دولت پیاده نمیشوند.
تا زمانی که امتیازات ویژه شفاف نشود، درباره ابهامهای مربوط به مجوزهای مشکوک پاسخگویی صورت نگیرد و سیاستهای اقتصادی با واقعیتهای تولید و معیشت مردم هماهنگ نشود، شعار مبارزه با رانت چیزی جز مطالبهای بیپاسخ نخواهد بود.