پایان سال با جیب خالی؛ ۱۰ میلیون تومان در برابر تورم چند درصدی
دولت عیدی ۱۰ میلیونیِ ثابت برای همه کارمندان را اعلام کرد؛ تصمیمی که در ظاهر برابر است، اما پرسشهای جدی درباره عدالت و اثر واقعی آن بر معیشت ایجاد میکند
تعیین رقم ثابت ۱۰ میلیون تومان برای همه کارکنان دولت، در نگاه اول نشانهای از «برخورد یکسان» است. اما یکسانسازی لزوماً به معنای عدالت نیست. کارمند تازهکار با حداقل حقوق و مدیر ارشد با دریافتی چند برابر، هر دو یک مبلغ عیدی میگیرند. نتیجه؟ سهم عیدی در سبد درآمدی افراد بهشدت متفاوت خواهد بود. برای حقوقهای پایین، این مبلغ شاید بخشی از فشار شب عید را کم کند؛ اما برای دریافتیهای بالاتر، بیشتر شبیه یک پاداش نمادین است.
اخبار سبز کشاورزی؛واقعیت اقتصاد امروز این است که تورم، قدرت خرید را بهطور مستمر فرسایش داده است. هزینههای شب عید—از پوشاک و خوراک گرفته تا اجاره و بدهیهای انباشته—بهمراتب بیش از سالهای گذشته شده است. در چنین شرایطی، ۱۰ میلیون تومان برای بسیاری از خانوادهها صرفاً نقش «مُسکن کوتاهمدت» را دارد، نه درمان. پرسش کلیدی این است: آیا سیاست عیدی ثابت، با شاخصهای واقعی هزینه زندگی همخوانی دارد یا صرفاً عددی است که بودجه اجازه داده؟
ممنوعیت پاداشهای دیگر
تصمیم همزمان دولت مبنی بر ممنوعیت هر نوع پاداش پایان سال، پیام دوگانهای دارد. از یکسو میتوان آن را تلاشی برای جلوگیری از بیانضباطی مالی و تبعیضهای سازمانی دانست؛ از سوی دیگر، این سیاست میتواند انگیزه دستگاهها برای قدردانی از عملکردهای برتر را محدود کند. وقتی هیچ ابزار تشویقی مکملی وجود نداشته باشد، تفاوت میان عملکرد متوسط و عملکرد ممتاز چگونه دیده میشود؟
زمانبندی پرداخت؛ مدیریت نقدینگی یا فشار مضاعف؟
واریز عیدی بین ۲۸ بهمن تا اوایل اسفند، از نظر زمانی به شب عید نزدیک است؛ موضوعی که میتواند به گردش نقدینگی در بازار کمک کند. اما برای کارمندانی که بدهیهای انباشته دارند یا نیازمند برنامهریزی زودتر هستند، این فاصله زمانی شاید چندان کارآمد نباشد. مدیریت هوشمند مالی خانوار نیازمند پیشبینیپذیری و ثبات است، نه تصمیمهای دقیقهنودی.
جمعبندی: تصمیمی ساده برای مسئلهای پیچیده
عیدی ۱۰ میلیونی ثابت، تصمیمی ساده و قابل اجراست؛ اما مسئله معیشت کارکنان دولت پیچیدهتر از آن است که با یک عدد واحد حل شود. عدالت واقعی شاید در «تناسب» نهفته باشد، نه در «برابری ظاهری». اگر هدف، حمایت مؤثر از کارکنان و تقویت انگیزه کاری است، سیاستهای مکمل—از اصلاح ساختار حقوق تا نظام پاداش مبتنی بر عملکرد—ضروری به نظر میرسد.
در نهایت، عیدی امسال بیش از آنکه یک خبر خوش قطعی باشد، آینهای است از چالش بزرگتری به نام شکاف میان درآمد و هزینه؛ شکافی که با اعداد ثابت، بهسادگی پر نمیشود.
