رونمایی از کتاب عکس «سایههای شادگان»؛ روایت تالابی در آستانه تغییر
رونمایی کتاب عکس «سایههای شادگان» روایتی تصویری از تالاب شادگان، بحرانهای محیطزیستی و زندگی مردم حاشیهنشین این زیستبوم را ثبت کرده است.
کتاب عکس «کاوشی پیرامون تالاب شادگان؛ سایهها در همسازی» در تهران رونمایی شد؛ اثری تصویری که فراتر از یک مجموعه عکس، روایتی مستند از یکی از مهمترین تالابهای ایران و زندگی مردمانی است که سرنوشتشان با این زیستبوم گره خورده است.
این کتاب، نتیجه سه سال عکاسی و پژوهش نازنین همایونپور در تالاب شادگان و روستاهای پیرامون آن است؛ پروژهای که هم بحرانهای محیطزیستی را ثبت کرده و هم نسبت پیچیده انسان و طبیعت را به تصویر کشیده است.
کتاب عکس تالاب شادگان چه میگوید؟
در کتاب عکس تالاب شادگان، تنها با قابهایی زیبا روبهرو نیستیم؛ بلکه با سندی تصویری از تغییر، فرسایش و زیست روزمره مردم منطقه مواجهیم. این اثر، بهویژه بر ناپایداری تالاب، کاهش جمعیت ماهیان بومی، گسترش گونه مهاجم تیلاپیا و تأمیننشدن حقابه تالاب تمرکز دارد.
کتاب در ۱۲۰ صفحه و به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده و شامل ۴۱ عکس، همراه با یادداشتهایی از فعالان محیطزیست و پژوهشگران است.
نازنین همایونپور؛ سه سال برای ثبت تالاب شادگان
نازنین همایونپور، عکاس مستند، از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بارها به تالاب شادگان و روستاهای اطراف آن سفر کرد تا چشماندازهای این منطقه را ثبت کند. او در مقدمه کتاب نوشته است که تلاش کرده لحظههای گذار و تغییرات پنهان را در میان فراز و نشیبهای تالاب به تصویر بکشد؛ نگاهی که از دل عکاسی مستند و پژوهش اجتماعی بیرون آمده است.
همایونپور که دانشآموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی است، در این پروژه کوشیده میان عکاسی مستند، محیطزیست و بومشناسی سیاسی پیوندی معنادار برقرار کند.
چرا تالاب شادگان مهم است؟
در آیین رونمایی این کتاب، محمد درویش، کنشگر محیطزیست، با اشاره به اهمیت تالابها تأکید کرد که حیات باکیفیت انسان و دیگر زیستمندان به تالابها وابسته است. او گفت تالاب شادگان با وسعتی حدود ۴۰۰ هزار هکتار، یکی از بزرگترین تالابهای ایران و منطقه است و زیستگاه ۱۵۳ گونه پرنده به شمار میرود.
این اعداد فقط آمار نیستند؛ نشانهای از اهمیت تالاب شادگان در تداوم حیات، تنوع زیستی و هویت بومی جنوب ایراناند.
عکاسی مستند محیطزیست و نقش کتاب
مهدی وثوقنیا، عکاس مستند و مشاور پروژه، در این نشست تأکید کرد که چاپ کتاب میتواند عکاسی مستند را ماندگار کند. به گفته او، بسیاری از پروژههای تصویری در ایران بهدلیل نبود حمایت مالی نیمهتمام میمانند، اما انتشار کتاب، به یک پروژه هویت و دوام میدهد.
از سوی دیگر، عسل کاووسی، مدیر نشر توالی، گفت این ناشر با تمرکز بر کتاب عکس شکل گرفته و در این پروژه نیز علاوه بر جنبه مستند، نگاه هنری و انسجام روایی اثر برایشان اهمیت داشته است.
تالاب شادگان؛ از بحران تا ثبت تصویری
کتاب عکس «کاوشی پیرامون تالاب شادگان؛ سایهها در همسازی» فقط یک کتاب هنری نیست؛ روایتی است از زیستبومی که هنوز زنده است، اما زیر فشار بحرانهای محیطزیستی نفس میکشد. همین ویژگی است که این اثر را برای مخاطبان عمومی، علاقهمندان محیطزیست و دنبالکنندگان عکاسی مستند به یک گزارش تصویری مهم تبدیل میکند.
این کتاب یادآوری میکند که پیش از آنکه تالابها در سکوت فراموش شوند، باید آنها را دید، فهمید و ثبت کرد.
