هلند؛ الگویی بارز برای توسعه صنعت دامداری کشور
بررسی رمز موفقیت صنعت دامداری هلند؛ کشوری کوچک که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، اصلاح نژاد و فناوریهای نوین به بزرگترین صادرکننده لبنیات جهان تبدیل شده است.
در این گزارش به گوشههایی از توانمندیهای کشور هلند در حوزه تولید لبنیات میپردازیم؛ کشوری با وسعتی محدود، اما ظرفیتها و دستاوردهایی چشمگیر. هلند هماکنون بزرگترین صادرکننده فرآوردههای لبنی در جهان به شمار میرود. این کشور سالانه نزدیک به ۱۵ میلیارد لیتر شیر خام تولید میکند که بخش عمده آن (حدود ۹۰۰ هزار تن) به انواع پنیر تبدیل میشود؛ رقمی خیرهکننده که تنها حاصل فعالیت یک سال این بخش است. ارزش کل این زنجیره تولید سالانه بالغ بر ۲۷ میلیارد یورو برآورد میشود که بخش اعظم آن از محل صادرات لبنیات تأمین میگردد.
جمعیت دام شیری این کشور حدود ۱.۵ میلیون رأس است و هر رأس گاو هلندی بهطور میانگین در سال نزدیک به ۹ هزار کیلوگرم شیر تولید میکند. اما راز این بازدهی و بهرهوری فوقالعاده در چیست؟
با توجه به محدودیت شدید زمین و مراتع در هلند، کارشناسان و بهرهبرداران این حوزه به ناچار به سمت روشهای کاملاً علمی روی آوردهاند. بهعنوان نمونه، دانشمندان در دانشگاه واخنینگن (Wageningen) سالهاست که پژوهشهای پیوستهای را بر روی اصلاح نژاد گاو هلشتاین متمرکز کردهاند. علاوه بر این، فرآیند شیردوشی گلهها کاملاً مکانیزه و توسط رباتها صورت میگیرد و سیستمهای مجهز به هوش مصنوعی نیز سلامت تکتک دامها را بهصورت هوشمند پایش میکنند. به پشتوانه همین زیرساختهای پیشرفته، هلند توانسته است جایگاه نخست صادرات لبنیات جهان را حفظ کند.
هرچند ابزارها و تجهیزات نرمافزاری و سختافزاری در صنعت دام و طیور امروزی نقشی حیاتی ایفا میکنند و کشورهای پیشرو بهرهبرداری کاملی از آنها دارند، اما واقعیت بنیادی آن است که کشوری مانند هلند توانسته با بهکارگیری دقیق فناوریهای روز، چالش کمبود مرتع و اقلیم جغرافیایی کوچک خود را پشت سر بگذارد و در قله تجارت جهانی لبنیات بایستد.
این تجربه موفق، بهویژه برای کشور ما که از پتانسیلها و ظرفیتهای بالقوه متعددی برخوردار است، میتواند الگویی راهگشا در جهت جهش تولید و تحول صنعت دامداری باشد. بیتردید حمایت هدفمند دولت، رفع موانع اداری و مالیاتی تولید، تسهیل فرآیند عرضه و خریدهای تضمینی، قیمتگذاری منطقی و متناسب و همچنین ساماندهی شفاف زنجیره تأمین نهادههای دامی، مهمترین پیشنیازهایی هستند که میتوانند مسیر رونق و بالندگی دامداری کشورمان را هموار کنند.
