فیلیپین به دنبال جایگزینی ذرت در خوراک دام؛ ارزن وارد معادلات صنعت دامپروری شد

وزارت کشاورزی فیلیپین بررسی استفاده از ارزن به‌عنوان جایگزین بخشی از ذرت در خوراک دام را آغاز کرده است؛ اقدامی که با هدف کاهش هزینه تولید، کاهش آسیب‌پذیری زنجیره خوراک دام در برابر خشکسالی و تقویت تولید داخلی نهاده‌ها دنبال می‌شود.

وزارت کشاورزی فیلیپین اعلام کرده است که در حال بررسی ارزن و سایر مواد اولیه جایگزین برای خوراک دام است. این موضوع پس از سفر وزیر کشاورزی این کشور به هند و بررسی تجربه این کشور در استفاده از محصولات مقاوم به خشکی مطرح شده است.

چرا ارزن به جای ذرت؟

ذرت یکی از مهم‌ترین مواد اولیه در تولید خوراک دام و طیور محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در تولید یا عرضه آن می‌تواند هزینه خوراک را افزایش دهد. وزارت کشاورزی فیلیپین معتقد است توسعه منابع جایگزین می‌تواند انعطاف‌پذیری تولیدکنندگان و کارخانه‌های خوراک دام را افزایش دهد.

ارزن از گروه غلات دانه‌ریز است که هم در تغذیه انسان و هم در خوراک دام استفاده می‌شود. یکی از ویژگی‌های مهم این محصول، توانایی رشد در شرایط نسبتاً خشک و نیاز آبی کمتر در مقایسه با ذرت است؛ ویژگی‌ای که با افزایش ریسک خشکسالی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

خشکسالی؛ محرک تغییر در فرمول خوراک دام

دولت فیلیپین در شرایطی به دنبال گزینه‌های جایگزین ذرت رفته که نسبت به شکل‌گیری یک پدیده ال‌نینوی «بسیار قوی» و پیامدهای احتمالی آن بر تولید محصولات کشاورزی هشدار داده شده است.

در چنین شرایطی، کاهش تولید ذرت می‌تواند مستقیماً هزینه خوراک دام را افزایش دهد. وزارت کشاورزی فیلیپین بر این اساس تلاش می‌کند بخشی از ریسک تأمین نهاده را از طریق تنوع‌بخشی به منابع خوراک کاهش دهد.

البته استفاده تجاری گسترده از ارزن هنوز قطعی نیست. وزارت کشاورزی فیلیپین تأکید کرده که عواملی مانند عملکرد تولید، ارزش تغذیه‌ای، فرآوری و هزینه نهایی باید پیش از جایگزینی گسترده ذرت مورد ارزیابی قرار گیرد.

کاهش تولید ذرت و افزایش نگرانی درباره هزینه خوراک

داده‌های اداره آمار فیلیپین نشان می‌دهد تولید ذرت این کشور در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ ممکن است با ۱۴.۴ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شود و از ۲.۴۳ میلیون تن به حدود ۲.۰۸ میلیون تن برسد.

این کاهش تولید در کنار افزایش تقاضای خوراک دام، اهمیت یافتن منابع جایگزین را برای صنعت دامپروری فیلیپین افزایش داده است.

از سوی دیگر، برآورد سرویس کشاورزی خارجی وزارت کشاورزی آمریکا نشان می‌دهد واردات ذرت فیلیپین در سال بازاری ۲۰۲۶/۲۷ می‌تواند به حدود ۲ میلیون تن برسد؛ افزایشی که ادامه تقاضا از سوی بخش خوراک دام و صنایع غذایی از عوامل آن عنوان شده است.

ارزن در کنار توسعه دامپروری

برنامه بررسی ارزن تنها بخشی از سیاست فیلیپین برای تقویت زنجیره دامپروری است. وزارت کشاورزی این کشور هم‌زمان روی توسعه تولید داخلی دام و محصولات لبنی نیز تمرکز کرده است.

در همین چارچوب، مرکز کارابائو فیلیپین یک مرکز تخصصی برای تفکیک جنسیت اسپرم گاومیش راه‌اندازی کرده است. این مرکز با استفاده از فناوری فلوسایتومتری، اسپرم‌های حامل کروموزوم X و Y را با دقت حدود ۹۰ درصد تفکیک می‌کند. هدف، افزایش امکان تولید نتاج ماده برای توسعه گله‌های شیری است.

سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای این مرکز حدود ۲۳۷.۹ میلیون پزو اعلام شده و هدف‌گذاری آن تولید حدود ۱۷۰ هزار دوز اسپرم تفکیک‌شده در سال است.

پیام مهم برای صنعت خوراک دام

اقدام فیلیپین یک پیام مهم برای بازار جهانی نهاده‌های دامی دارد: کشورها در حال بررسی گزینه‌های متنوع‌تری برای کاهش وابستگی به یک یا چند محصول اصلی خوراک هستند.

ذرت همچنان یکی از پایه‌های اصلی جیره‌های خوراک دام و طیور است، اما افزایش ریسک‌های اقلیمی، نوسانات قیمت و اختلال در تجارت جهانی می‌تواند استفاده از محصولات مقاوم‌تر به خشکی را جذاب‌تر کند.

البته جایگزینی ذرت با ارزن یا سایر غلات به معنای امکان حذف کامل ذرت از جیره نیست و میزان استفاده از هر محصول باید بر اساس ارزش غذایی، قابلیت فرآوری، قیمت و نیازهای تغذیه‌ای دام تعیین شود.

آیا تجربه فیلیپین برای کشورهای واردکننده نهاده قابل استفاده است؟

تجربه فیلیپین از این جهت قابل توجه است که سیاست‌گذار به جای تمرکز صرف بر افزایش واردات ذرت، به دنبال تنوع‌بخشی به سبد نهاده‌های خوراک دام است.

این رویکرد در کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات نهاده دارند نیز می‌تواند موضوع بررسی قرار گیرد؛ به‌ویژه در شرایطی که تغییرات اقلیمی، خشکسالی و نوسانات بازار جهانی، امنیت تأمین خوراک دام و طیور را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

با این حال، ارزن تنها زمانی می‌تواند به یک نهاده تجاری قابل اتکا تبدیل شود که مطالعات تغذیه‌ای، اقتصادی و فنی، امکان استفاده از آن را در مقیاس صنعتی تأیید کنند.

در مجموع، حرکت فیلیپین به سمت بررسی ارزن نشان می‌دهد آینده صنعت خوراک دام ممکن است بیش از گذشته به سمت تنوع‌بخشی به منابع خوراک و استفاده از محصولات مقاوم به تنش‌های اقلیمی حرکت کند؛ روندی که می‌تواند بازار جهانی نهاده‌های دامی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.