ارزانخوری؛ انتخاب اجباری امروز، بحران خاموش سلامت فردا
ارزانخوری چگونه به تهدیدی جدی برای سلامت جامعه تبدیل شده است؟ بررسی پیامدهای تغذیه ارزان، حذف پروتئین و افزایش بیماریهای غیرواگیر.
افزایش قیمت مواد غذایی، بسیاری از خانوادهها را به سمت انتخابهایی سوق داده که در ظاهر «سیرکننده» اما در واقع تهدیدی جدی برای سلامت است. ارزانخوری حالا دیگر فقط یک عادت اقتصادی نیست؛ بلکه به بحرانی خاموش در سلامت عمومی تبدیل شده است.
ارزانخوری چگونه سلامت ما را تهدید میکند؟
تغذیه سالم، علاوه بر تأمین نیازهای جسمانی، نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماریها دارد. در مقابل، گرایش به تغذیه ناسالم و کمارزش، تهدیدی جدی برای سلامت فرد و جامعه محسوب میشود؛ تهدیدی که امروز با گسترش پدیده ارزانخوری بیش از هر زمان دیگری قابل مشاهده است.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر، با تشدید مشکلات اقتصادی و کاهش قدرت خرید خانوارها، کارشناسان تغذیه هشدار میدهند که سلامت خانوادهها در معرض خطر قرار گرفته و این روند میتواند به افزایش بیماریهای غیرواگیر در جامعه منجر شود.
حذف مواد مغذی از سفره خانوار
افزایش قیمت مواد غذایی حاوی پروتئین، ویتامینها و ریزمغذیهای ضروری باعث شده است بسیاری از خانوادهها، بهویژه اقشار کمدرآمد، ناچار شوند اقلام مغذی را از سبد غذایی خود حذف کرده و آنها را با مواد غذایی ارزانقیمت و کمارزش جایگزین کنند.
این در حالی است که مصرف مداوم غذاهای فاقد ارزش تغذیهای، اگرچه احساس سیری ایجاد میکند، اما در بلندمدت میتواند سلامت افراد را با خطرات جدی مواجه سازد؛ خطری که مستقیماً با ارزانخوری در ارتباط است.
هشدار مجلس درباره پیامدهای تغذیه ارزان
سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در واکنش به تأثیر گرانی مواد غذایی بر سلامت مردم گفت: «با توجه به مشکلات اقتصادی، خانوادهها ناچار شدهاند سبد غذایی خود را به سمت کالاهای ارزانتر سوق دهند و این موضوع در بلندمدت میتواند پیامدهایی مانند پوکی استخوان، اختلالات رشد و مشکلات هورمونی بهدنبال داشته باشد.»
کمبود اعتبار؛ مانع ارتقای تغذیه جامعه
در همین زمینه، احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، با اشاره به محدودیت منابع مالی اظهار داشت: «بدون شک بهبود وضعیت تغذیه جامعه نیازمند اعتبار است، اما بودجهای که در اختیار وزارت بهداشت قرار میگیرد محدود بوده و عمدتاً صرف برنامههایی مانند پزشکی خانواده میشود.»
وی افزود: «اعتبار دفتر بهبود تغذیه جامعه به حدی است که تنها امکان اجرای برنامههای روتین مانند مکملیاری وجود دارد.»
پیشنهاد مالیاتی که هنوز به نتیجه نرسیده است
اسماعیلزاده با اشاره به یک پیشنهاد حمایتی گفت: «درخواست دادهایم یک درصد از مالیات کارخانههای مواد غذایی در اختیار دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت قرار گیرد تا برای ارتقای شاخصهای تغذیهای هزینه شود.»
در مقابل، سیدمحمد جمالیان تأکید کرد: «این پیشنهاد تاکنون در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مطرح نشده و وزارت بهداشت باید ابتدا اولویتهای خود را مشخص کند.»
غذای سالم؛ فقط سیر شدن کافی نیست
غذاهایی که در طول روز مصرف میکنیم، دو نقش اساسی دارند:
- ایجاد احساس سیری
- تأمین مواد مغذی مورد نیاز سلولها و اندامهای بدن
اما غذاهای ناسالم، که پایه اصلی ارزانخوری را تشکیل میدهند، تنها وظیفه اول را انجام میدهند و بدن را از نیازهای حیاتی محروم میکنند.
ارتباط مستقیم ارزانخوری و چاقی
بین تغذیه ناسالم و چاقی ارتباطی مستقیم وجود دارد. مصرف بیش از حد غذاهای پرکالری و کمارزش، باعث انباشت چربی و اضافهوزن میشود. در حالی که خوردن این غذاها آسان است، اما کاهش وزن و رهایی از چربیهای اضافی نیازمند زمان، تلاش و فشار روانی قابل توجهی است.
چاقی همچنین میتواند زمینهساز بیماریهایی مانند:
- مشکلات کلیوی و کبدی
- بیماریهای قلبی و عروقی
- دیابت
- انواع سرطانها
باشد.
حذف پروتئین؛ زنگ خطر برای اقشار آسیبپذیر
با افزایش شدید قیمت گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخممرغ و سایر منابع پروتئینی، بسیاری از خانوادههای کمدرآمد از خرید این اقلام منصرف شدهاند. در نتیجه، آنها به سمت مواد غذایی ارزانقیمتی میروند که نهتنها فاقد ارزش تغذیهای هستند، بلکه حاوی ترکیبات آسیبرسان به سلامت بدناند.
مصرف مداوم این نوع خوراکیها، که ستون اصلی ارزانخوری محسوب میشوند، میتواند خطر ابتلا به بیماریهای جدی را افزایش دهد.
بیش از ۲۰۰ بیماری مرتبط با تغذیه
بر اساس گزارشهای وزارت بهداشت، بیش از ۲۰۰ نوع بیماری با تغذیه ناسالم ارتباط مستقیم دارند. از مهمترین این بیماریها میتوان به:
- چاقی
- دیابت
- فشار خون بالا
- بیماریهای قلبی و عروقی
- سرطانها
اشاره کرد. در نهایت میتوان گفت ارزانخوری اگرچه پاسخی کوتاهمدت به فشارهای اقتصادی است، اما در بلندمدت هزینهای سنگین برای سلامت فردی و اجتماعی بههمراه دارد؛ هزینهای که دیر یا زود، کل جامعه را درگیر خواهد کرد.
