افشای رانت در توزیع کود؛ سامانههای هوشمند بازار سیاه را لو داد
افشای رانت در توزیع کود شیمیایی؛ برخی سهمیهها را میگرفتند و در بازار آزاد میفروختند. سامانههای هوشمند حالا رد رانتخواران کود را گرفتهاند.
ماجرای رانت در توزیع کود شیمیایی این روزها به یکی از موضوعات مهم بخش کشاورزی تبدیل شده است. طبق اعلام عضو هیئترئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس، برخی افراد با دریافت سهمیههای کود بدون فعالیت کشاورزی، آن را در بازار آزاد میفروختند؛ اما اکنون سامانههای هوشمند توزیع کود توانستهاند رد این تخلفات را شناسایی کنند و مسیر شفافتری برای توزیع نهادههای کشاورزی ایجاد شود.
شناسایی رانت در توزیع کود با سامانههای هوشمند
حامد یزدیان، عضو هیئترئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، در توضیح وضعیت تأمین و توزیع کود شیمیایی در کشور اعلام کرد که یکی از مشکلات سالهای گذشته نبود دادههای دقیق در سیستم توزیع بوده است.
به گفته او، در برخی موارد افرادی سهمیه کود کشاورزی دریافت میکردند در حالی که هیچ فعالیتی در بخش کشاورزی نداشتند. این افراد پس از دریافت سهمیه، کودها را در بازار آزاد عرضه میکردند و همین موضوع باعث شکلگیری نوعی بازار سیاه در توزیع کود شده بود.
یزدیان تأکید کرد با راهاندازی سامانههای هوشمند توزیع کود، بخش مهمی از این تخلفات شناسایی شده و روند توزیع در حال شفافتر شدن است.
وضعیت ذخایر کود در کشور چگونه است؟
بر اساس بررسیهای انجام شده، ذخایر کود شیمیایی در انبارهای کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد و در حال حاضر نگرانی جدی از نظر کمبود این نهاده کشاورزی وجود ندارد.
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس در این باره گفت ایران در بسیاری از انواع کودها به خودکفایی رسیده و حتی در برخی محصولات کودی به عنوان صادرکننده در بازار جهانی حضور دارد. البته برای برخی اقلام خاص همچنان نیاز به واردات وجود دارد که این روند تحت مدیریت قرار دارد.
امنیت زنجیره تأمین کود در شرایط تنشهای منطقهای
در شرایطی که تنشهای منطقهای نگرانیهایی درباره تأمین نهادههای کشاورزی ایجاد کرده، مسئولان تأکید میکنند زنجیره تأمین کود در ایران از امنیت نسبی برخوردار است.
یزدیان در این زمینه توضیح داد که بخش قابل توجهی از واردات نهادهها از کشورهای غربی، روسیه و ترکیه انجام میشود و این واردات عمدتاً از طریق مرزهای زمینی صورت میگیرد. همین تنوع مسیرهای تأمین باعث شده میزان آسیبپذیری ایران نسبت به برخی کشورهای منطقه کمتر باشد.
نبرد سامانههای شفافیت با مافیای توزیع کود
به گفته کارشناسان، مشکل اصلی در بازار کود نه کمبود کالا بلکه اختلال در نظام توزیع و حضور واسطهها بوده است. در سالهای گذشته، نبود سامانههای اطلاعاتی دقیق باعث میشد برخی افراد با استفاده از خلأهای نظارتی، سهمیهها را دریافت و در بازار آزاد عرضه کنند.
اکنون با توسعه سامانههای دیجیتال در بخش کشاورزی، اطلاعات دقیقتری از کشاورزان، زمینهای زیر کشت و میزان نیاز واقعی به کود ثبت میشود. این موضوع میتواند در آینده جلوی رانت و فساد در توزیع کود را تا حد زیادی بگیرد.
برنامه دولت برای مدیریت علمی مصرف کود
عضو هیئترئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس تأکید کرده است که رویکرد جدید وزارت جهاد کشاورزی بر مدیریت علمی نهادههای کشاورزی تمرکز دارد.
بر اساس این برنامه:
- سامانههای توزیع کود در سراسر کشور توسعه پیدا میکنند
- مصرف کود و سموم کشاورزی به شکل علمی مدیریت میشود
- نظارت بر توزیع نهادهها افزایش مییابد
به گفته یزدیان، با اجرای کامل این سامانهها طی ماههای آینده، انتظار میرود بازار کود شفافتر شود و دست واسطهها کوتاهتر شود.
چشمانداز تأمین کود تا پایان تابستان
بر اساس اعلام کمیسیون کشاورزی مجلس، با برنامهریزیهای انجامشده تا پایان شهریورماه مشکل جدی در تأمین کود کشاورزی وجود نخواهد داشت. همچنین توسعه سامانههای نظارتی میتواند به بهبود مدیریت منابع و جلوگیری از هدررفت نهادهها کمک کند.
در صورت اجرای کامل این سیاستها، توزیع کود شیمیایی در کشور به سمت مصرف هدفمند و عادلانه برای کشاورزان واقعی حرکت خواهد کرد.
