گندم در سیلو ماند، پول نیامد؛ قانون ۴۸ ساعته «۲ ماهه» شد
رئیس بنیاد گندمکاران میگوید قانون پرداخت ۴۸ ساعته پول گندم به «۲ ماه» رسیده؛ گندم در سیلو مانده و مطالبات کشاورزان پرداخت نشده است.
گندم تحویل شده، سیلوها پر است، اما حساب کشاورز خالی مانده؛ رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندمکاران ایران میگوید قانونی که دولت را ملزم به پرداخت ۴۸ ساعته میکند، حالا در عمل به «بیش از دو ماه» تبدیل شده و همین تأخیر میتواند تولید گندم و حتی امنیت غذایی را وارد مرحله هشدار کند.
قانون پرداخت ۴۸ ساعته مطالبات گندمکاران؛ روی کاغذ یا در اجرا؟
علیقلی ایمانی، رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندمکاران ایران، در گفتوگو با تابناک با استناد به قانون خرید تضمینی اعلام کرد: طبق قانون، پول گندم باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت پس از تحویل محصول به حساب کشاورز واریز شود؛ اما در عمل، از ابتدای فصل برداشت در استانهای گرمسیری، گندمها تحویل سیلوها شدهاند و ریالی به کشاورزان پرداخت نشده است.
او با اشاره به شروع برداشت از فروردینماه در استانهایی مانند بوشهر و سیستان و بلوچستان گفت گندم تحویلی «در سیلو خوابیده» اما مطالبات همچنان پرداخت نشده است.
روایت «۱۰ همت مطالبات روی زمین»
ایمانی با اشاره به حجم خرید انجامشده گفت: دولت تاکنون بیش از ۲ میلیون تن گندم خریداری کرده و برآورد میشود حدود ۱۰ همت (معادل ۱۰۰ هزار میلیارد تومان) از مطالبات گندمکاران پرداخت نشده باشد.
به گفته او، نتیجه این وضعیت روشن است: کشاورز از دولت طلبکار است، اما همزمان باید پاسخگوی بانک، فروشندگان بذر، سم و کود باشد؛ فشار مالیای که میتواند ادامه تولید را از نفس بیندازد.
کشاورز؛ ۸ تا ۹ ماه کار، چند ماه انتظار برای پول
رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندمکاران ایران، با تشریح شرایط تولیدکنندگان گفت کشاورزان برای کشت و داشت و برداشت، حدود ۸ تا ۹ ماه با تکیه بر استقراض، وام و خرید نسیه نهادهها جلو میروند تا محصول بهموقع برداشت و تحویل شود؛ اما در زمان تسویه، با تأخیرهای طولانی مواجه میشوند.
او یادآوری کرد از ۷ فروردین که فصل برداشت عملاً آغاز شده، بیش از دو ماه گذشته و کشاورزان با «کوهی از بدهی» چشمانتظار پرداختاند.
تأخیر در پرداخت پول گندم؛ ضربه مستقیم به کشت دوم و نقدینگی
ایمانی هشدار داد این بدعهدی فقط یک مشکل مالی کوتاهمدت نیست و میتواند کشت دوم را هم زمینگیر کند؛ چون بسیاری از کشاورزان برای شروع کشت بعدی به نقدینگی فوری نیاز دارند و بدون دریافت پول گندم، حتی توان خرید بذر و نهادههای جدید را ندارند.
او گفت پیشنهاد بنیاد این بوده که دستکم ۵۰ درصد مطالبات بهروز و سریع پرداخت شود تا چرخه تولید متوقف نشود، اما تاکنون نتیجه عملی دیده نشده است.
پول کلزا نقد شد، پول گندم نه؛ چرا بخش خصوصی موفقتر بود؟
یکی از بخشهای کلیدی انتقاد ایمانی، مقایسه وضعیت گندم و کلزا است. او گفت کشاورزان امسال از کشت کلزا رضایت بیشتری داشتند، چون بخش خصوصی وارد خرید شد و در کمتر از ۲۴ ساعت پول به حساب کشاورز واریز شد.
اما به گفته او، گندم بهعنوان یک کالای حاکمیتی، در پیچوخم بوروکراسی دولتی گرفتار مانده و همین اختلاف رفتار میتواند انگیزه تولید را کاهش دهد؛ بهویژه وقتی کشاورز ببیند برای محصولی دیگر پول سریعتر میگیرد.
«وعدهدرمانی» و پاسکاری میان دستگاهها؛ انتقاد از روند پرداخت
رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندمکاران ایران، عملکرد وزارت جهاد کشاورزی را «وعدهدرمانی» توصیف کرد و گفت صرف وعده پرداخت و پاس دادن مسئولیت میان سازمان برنامه و بودجه یا سازمان هدفمندی یارانهها مشکل کشاورز را حل نمیکند و عملاً به «وقتکشی» تبدیل میشود.
او تأکید کرد اگر این بیاعتمادی باعث کاهش سطح زیرکشت شود، کشور ناچار به واردات خواهد شد؛ و در صورت بروز اختلال در واردات، امنیت سفره مردم با ریسک جدی مواجه میشود.
راهکار پیشنهادی گندمکاران
ایمانی در پایان راهکار را روشن و قابل اجرا دانست:
- تسویه فوری حداقل ۵۰ درصد مطالبات در لحظه تحویل گندم
- تعیین جدول زمانی دقیق، شفاف و غیرقابل تغییر برای پرداخت باقیمانده طلب کشاورزان
او هشدار داد در غیر این صورت، کشاورزی کشور وارد مسیر فرسایشی و «خودزنی» میشود؛ مسیری که نتیجهاش افت تولید و افزایش وابستگی خواهد بود.
