فاجعه زیستمحیطی در خلیج فارس؛ هشدار جدی درباره پیامدهای جنگ
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، نسبت به پیامدهای محیطزیستی تجاوزات نظامی هشدار داد. از آلودگی نفتی خلیج فارس تا تخریب زیستگاهها؛ محیطزیست چگونه قربانی خاموش جنگها میشود؟
«محیطزیست قربانی خاموش جنگها است.» این هشداری است که «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، همزمان با تداوم تجاوزات نظامی در منطقه داده است. او تأکید میکند که پیامدهای محیطزیستی تجاوزات آمریکایی صهیونی میتواند نسلها را متأثر سازد و بحران تنها به حوزه نظامی محدود نمیشود.
هشدارهای پیشگیرانه ایران به همسایگان و سازمان ملل
سازمان حفاظت محیطزیست جمهوری اسلامی ایران پیش از آغاز موج جدید حملات، نسبت به خطرات این تحولات برای اکوسیستم منطقه اقدام به مکاتبه کرده بود.
خانم انصاری اعلام کرد که در بهمنماه، با وزرای محیطزیست کشورهای عمان، قطر، کویت، امارات، بحرین و عربستان مکاتبه رسمی صورت گرفته و درباره آسیبپذیری اکوسیستم دریایی خلیج فارس و پیامدهای محیطزیستی هرگونه اقدام نظامی هشدار داده شد.
علاوه بر این، مکاتبهای با مدیر برنامه اجرایی محیطزیست ملل متحد (یونپ) نیز انجام شد تا این سازمان نقش فعالتری در قبال نظامیسازی فزاینده در منطقه خلیج فارس ایفا کند. با این حال، این اقدامات پیشگیرانه واکنشی را در پی نداشت.
خطر بزرگ آلودگیهای نفتی و سمی در خلیج فارس
رئیس سازمان محیطزیست با استناد به تجربیات جنگهای پیشین در منطقه، خطر وقوع فاجعه زیستمحیطی را یادآور شد. با توجه به تراکم زیرساختهای نفتی، گازی و پتروشیمی در منطقه، هرگونه حمله میتواند منجر به آلودگیهای گسترده شود.
پیامدهای محیطزیستی ناشی از حملات به تأسیسات نفتی و صنعتی، فراتر از مرزها و زمان است و شامل موارد زیر میشود:
- آلودگیهای نفتی گسترده: که اکوسیستمهای مرجانی را تهدید میکند.
- انتشار آلایندههای سمی: که سلامت جوامع ساحلی را به خطر میاندازد.
- تخریب زیستگاههای حساس: و تأثیر بر تنوعزیستی منطقه.
تخریب زیرساختهای طبیعی در جریان جنگ دوازدهروزه
انصاری تأکید کرد که محیطزیست در درگیریهای پیشین نیز آسیب دیده است. در جریان جنگ دوازدهروزه، ۱۳ منطقه تحت حفاظت در ۹ استان کشور دچار خسارت شدند.
این خسارات شامل آتشسوزیهای وسیع و تخریب زیرساختهای حفاظتی بود:
- تخریب کامل یک پاسگاه محیطبانی.
- آسیب به چند ساختمان اداری و تحقیقاتی حفاظت محیطزیست.
برآورد خسارات عرصههای طبیعی در آن دوره تکمیل و گزارش آن به مراجع ذیربط ارسال شده است، اما تأثیر بر آرامش حیاتوحش و مهاجرت آنها، ابعاد بلندمدت این تخریبها محسوب میشود.
تأثیر مستقیم جنگ بر آب، خاک و هوا
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با تشریح مأموریت نهاد تحت امر خود، افزود که جنگها بهطور مستقیم منابع حیاتی را هدف قرار میدهند. تأثیرات محیطزیستی جنگ شامل موارد زیر است:
- انتشار آلایندههای هوا ناشی از انفجار در ساعات اولیه.
- ورود آلایندهها به منابع آب و خاک مناطق.
- آتشسوزیهای گسترده در عرصههای طبیعی و جنگلی.
در پایان، انصاری اعلام کرد یگان حفاظت محیطزیست و محیطبانان با پیروی از دستورالعمل ابلاغی محیطزیست برای مواجهه در شرایط جنگ، با هوشیاری کامل در حال پایش مناطق چهارگانه هستند.
