جلوگیری از پوسیدگی ریشه گیاهان گلدانی/ بخش دوم و پایانی

در بخش یکم، با اشاره به علاقه‌مندی اکثریت افراد به داشتن گیاهان زینتی در محل زندگی، به نداشتن آگاهی کافی برای نگهداری گیاهان گلدانی پرداخته شد.

اخبار سبز کشاورزی؛ در بخش دوم و پایانی به اصول مراقبت‌ها و تدارک‌های لازم برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه این گیاهان اشاره می‌شود.

انتخاب گلدان مناسب

باید گیاه گلدانی(بسته به اندازه آن)‌ در گلدان مناسب خود قرار داده شود و موارد زیر در انتخاب آن رعایت شود:

• بسیاری از گلدان‌های سفالی فقط یک سوراخ در کف دارند؛ که کافی نیست.

• باید از انتخاب گلدان‌ بزرگ برای گیاه کوچک اجتناب کرد؛ چرا که خاک زیاد باعث گرفتگی سوراخ‌های زهکشی کف گلدان و تجمع رطوبت و پوسیدگی ریشه‌ می‌شود.

• جنس گلدان در تنظیم رطوبت آن نقش مهمی دارد. گلدان‌ سفالی باعث خشک‌شدن سریع‌تر خاک می‌شود.

اما گلدان پلاستیکی زمان بیشتری رطوبت را حفظ می‌کند.

انتخاب خاک مناسب

• همیشه از خاکی استفاده کنید که به‌خوبی آب را از خود عبور می‌دهد. خاک مخصوص گلدان از خاک باغچه بهتر است.

• توصیه می‌شود پرلیت و یا خرده‌سنگ‌ که جریان آب و هوا را تسهیل می‌کند؛ به خاک افزوده شود.

• کمپوست‌ها کودهای مفیدی هستند، اما مقدار زیاد آن‌ موجب پوسیدگی ریشه می‌شود. بنابراین باید ترکیبی از خاک، شن و ماسه، خاک‌برگ و سنگ‌ریزه در گلدان‌ها استفاده کرد.

روش‌های آبیاری گلدان

چگونگی آبیاری گلدان، یکی از مهم‌ترین عوامل در اجتناب از پوسیدگی ریشه است. به همین منظور باید موارد زیر را رعایت کرد:

• کنترل رطوبت خاک با انگشت، باید حداقل ۲ سانتی‌متر از سطح خاک خشک باشد.

• آب‌دادن از پایین گلدان و اجازه دادن به گیاه تا آب را از کف گلدان جذب نماید.

• نگه‌نداشتن آب در زمان طولانی در ظرف زیر گلدان.

• تنظیم آبیاری مناسب با فصل سال(مقدار تبخیر در فصول متفاوت فرق می‌کند).

• رعایت ویژگی‌های گیاهان که بعضی آب‌دوست و تعداد دیگری به آب‌کم نیاز دارند.

مکان قرار دادن گلدان

جای گلدان در خانه، در سلامت و رشد آن بسیار اهمیت دارد.

• نور غیرمستقیم و به‌اندازه کافی برای رشد گلدان ضروری است. فقدان آن باعث کند شدن جذب آب و تجمع آن در گلدان می‌شود.

• جریان هوا موجب خشک‌شدن سطح خاک گلدان و جلوگیری از فعالیت قارچ می‌شود.

• درجه حرارت معتدل و مناسب بسته به نوع گیاه باعث آهسته‌شدن روند پوسیدگی ریشه می‌شود.

• بعضی از گیاهان شرایط مرطوب را دوست دارند. تعداد دیگری باید در حالت کم‌آبی باشند. رطوبت زیاد بدون جریان هوا، موجب پوسیدگی ریشه می‌شود.

اقدامات پیشگیرانه

علاوه‌بر کنترل رطوبت و مدیریت خاک اقدامات دیگری را نیز باید انجام داد:

• به هنگام استفاده مجدد از یک گلدان، می‌توان با مایع سفیدکننده و یا سرکه، عوامل بیماری‌زا را از بین برد.

• استفاده از قارچ‌کش‌های ارگانیک مانند روغن Neem و یا پودر دارچین مانع از رشد قارچ‌ در گلدان می‌شود.

• تعویض گلدان و استفاده از خاک تازه و تمیز باعث کاهش رشد عوامل بیماری‌زا می‌شود.

• استفاده‌نکردن از ابزار آلوده از انتقال عوامل بیماری‌زا جلوگیری می‌کند.

نجات گیاهان در مراحل ابتدایی

در صورت مشاهده هرگونه علائم اولیه در توقف رشد یا پژمردگی گیاه، می‌توان اقدام‌های زیر را انجام داد:

• سریع گیاه را از گلدان خارج کنید.

• ریشه‌های پوسیده و یا شاید آلوده را قیچی و دور بیندازید.

• پس از پاک کردن و نظافت کامل، گیاه را در یک گلدان دیگر با خاک تازه قرار دهید.

• رعایت تناوب زمانی در آبیاری و هر بار پس از خشک‌شدن خاک.

• نظارت‌بر بهبودی گیاه با قرار دادن در نور غیرمستقیم و رعایت اصول دیگر.

اقدام‌‌های طولانی‌مدت

باید برای داشتن یک گیاه سالم موارد زیر را رعایت کرد:

• تناوب در آبیاری(براساس نیاز گیاه و فصل)؛

• استفاده از خاک مناسب و نفوذپذیر؛

• اطمینان‌داشتن به زهکشی و بازرسی سوراخ‌های کف ‌گلدان؛

• استفاده از ابزارهای تمیز؛

• توجه به شرایط آب و هوایی، نور، درجه حرارت و جریان هوا در اطراف گلدان.

رعایت مداوم مواردی که اعلام شد؛ می‌تواند از پوسیدگی ریشه‌ و نابودی گیاه گلدانی جلوگیری نماید.

ماهنامه دام و کشت و صنعت-شماره ۳۰۳-آذر ۱۴۰۴