زمهریر گردشگری جنوب؛ روایت تلخ اقامتگاهها از لغو تورهای زمستانی
زمهریر گردشگری جنوب؛ روایت اقامتگاههای بومگردی از لغو تورها، رکود زمستانی، قطع اینترنت و بحرانی که اقتصاد محلی را تهدید میکند.
زمستانی که باید فصل طلایی سفر به جنوب ایران باشد، امسال به سردترین روزهای گردشگری تبدیل شده است.
اخبار سبز کشاورزی؛ لغو گسترده تورها، خالی ماندن اقامتگاههای بومگردی و قطع ارتباط با مسافران، روایت مشترک فعالان گردشگری جنوب در روزهای پیک سفر است؛ روایتی که حالا نامش شده زمهریر گردشگری جنوب.
زمهریر گردشگری جنوب؛ وقتی فصل رونق به فصل رکود تبدیل میشود
قشم، هنگام، بوشهر، هرمز، چابهار و دیگر شهرها و جزایر جنوبی ایران، این روزها برخلاف زمستانهای همیشه شلوغ، آرام و خلوتاند؛ آرامشی که نه از سر آسودگی، بلکه نتیجه رکودی ناخواسته است.
در هفتههای اخیر، فشارهای معیشتی، ناآرامیهای اجتماعی و در نهایت محدودیتهای ارتباطی و قطع اینترنت، موجی از لغو سفرها را بهدنبال داشته است. پروازها یکی پس از دیگری کنسل شدهاند، تورها لغو شده و اقامتگاههای بومگردی خالیترین روزهای کاری خود را تجربه میکنند.
اقامتگاههایی که به امید زمستان زنده بودند
زمستان برای جنوب ایران همیشه فصل جانگرفتن اقتصاد محلی بوده است؛ زمانی که مسافران میآیند، اقامتگاهها پر میشوند و مشاغل فصلی رونق میگیرند.
اما امسال، زمهریر گردشگری جنوب نهتنها اتاقهای اقامتگاهها را خالی گذاشته، بلکه امید بسیاری از فعالان این حوزه را هم کمرنگ کرده است. کسانی که تمام سال را با سختی گذرانده بودند تا در همین چند ماه درآمدی داشته باشند، حالا با بحران تازهای روبهرو شدهاند.
اینستاگرام نباشد، بومگردیها زمینگیر میشوند
یاور عبیری، رئیس جامعه حرفهای اقامتگاههای بومگردی کشور، با تأکید بر نقش حیاتی شبکههای اجتماعی در این صنعت میگوید:
«حدود ۹۹ درصد تبلیغات و ارتباط بومگردیها با مسافران از طریق اینستاگرام انجام میشود. اگر این فضا نباشد، عملاً ارتباط ما با بازار قطع میشود.»
بهگفته او، پلتفرمهای داخلی نتوانستهاند جایگزین مؤثری برای اینستاگرام باشند و در بسیاری از مناطق روستایی و مرزی، تنها راه ارتباط اقامتگاهها با مسافران همین شبکه اجتماعی است.
عبیری هشدار میدهد: «حدود چهار هزار اقامتگاه بومگردی در کشور فعال است. تعطیلی هرکدام فقط پایان یک کسبوکار نیست؛ بلکه بهمعنای بیکاری، ضربه به اقتصاد محلی و معیشت خانوادههایی است که زندگیشان به گردشگری گره خورده است.»
«ما خستهایم»؛ فرسودگی فعالان گردشگری
بهگفته رئیس جامعه حرفهای اقامتگاههای بومگردی، فعالان این حوزه از بحرانهای پیدرپی فرسوده شدهاند: «کرونا، تورم، ناامنی، لغو برنامهها و حالا هم قطع اینترنت؛ هر بار که میخواهیم دوباره سرپا شویم، یک بحران جدید از راه میرسد.»
او وضعیت کنونی را نگرانکننده توصیف میکند و میگوید بسیاری از فعالان گردشگری بهدلیل نبود درآمد و آینده نامعلوم، به خروج از این شغل فکر میکنند؛ روندی که اگر ادامهدار شود، زمهریر گردشگری جنوب را عمیقتر خواهد کرد.
لغو تورها؛ ضربهای که جبران نمیشود
شایان بهرامی، مدیر یک اقامتگاه بومگردی در بوشهر، میگوید رکود اخیر امکان جبران خسارت را از فعالان گردشگری گرفته است: «از حدود یک ماه و نیم پیش، تمام رزروها کنسل شد و مجبور شدیم مبالغ دریافتی را بازگردانیم. درحالیکه این پولها قبلاً صرف هزینههای اقامتگاه شده بود.»
او با اشاره به تفاوت کسبوکارهای خدماتی و کالایی توضیح میدهد: «در گردشگری، خدمتی که امروز فروخته نشود، برای همیشه از دست میرود. نه اقامت ذخیره میشود و نه پذیرایی. این یعنی ضرری که هیچوقت جبران نمیشود.»
درخواست سفر برای نوروز؛ تقریباً هیچ
بهگفته بهرامی، برخلاف سالهای گذشته که رزروهای نوروز از دی و بهمن آغاز میشد، امسال حتی یک درخواست جدی هم ثبت نشده است.
او میگوید: «مردم در شرایط بیثبات اقتصادی، اول به فکر معیشتاند و بعد سفر. حتی کسانی که توان مالی دارند، به آینده اطمینان ندارند.»
تعدیل نیرو؛ پیامد ناگزیر رکود
مجتبی اسماعیلی، مدیرعامل جامعه اقامتگاههای بومگردی قشم، از شرایطی بیسابقه در جزیره خبر میدهد: «دی و بهمن همیشه پیک سفر قشم بود، اما امسال بسیاری از اقامتگاهها فقط دو تا چهار مسافر داشتهاند.»
بهگفته او، اقامتگاههای تازهتأسیس بیشترین آسیب را دیدهاند و برخی ناچار به تعدیل نیرو شدهاند. این در حالی است که هزینههای ثابت مانند آب، برق، گاز و حقوق کارکنان همچنان پابرجاست.
اسماعیلی قطع اینترنت و اختلال در تبلیغات را یکی از عوامل تشدیدکننده بحران میداند و میگوید: «سرمایهگذاری یکساله اقامتگاهها حالا به ضرر خالص تبدیل شده است.»
گردشگری؛ صنعتی فرسوده از انباشت بحرانها
گردشگری ایران در سالهای اخیر نه با یک بحران، بلکه با مجموعهای از بحرانهای پیدرپی فرسوده شده است. هر شوک، بخشی از توان این صنعت را گرفته و تابآوری فعالان محلی را کاهش داده است.
زمهریر گردشگری جنوب فقط یک اتفاق مقطعی نیست؛ نشانهای هشداردهنده از روندی است که اگر شنیده و اصلاح نشود، آینده این صنعت را شکنندهتر از همیشه خواهد کرد./ پیام ما
