چرا ذهن مضطرب ناگهان هوس شیرینی میکند؟ پاسخ علم به یک عادت پنهان
چرا در روزهای پراسترس هوس شیرینی میکنیم؟ بررسی علمی رابطه اضطراب، مغز و خوردن احساسی با نظر روانشناس و متخصص تغذیه.
در روزهای پراسترس، خیلیها بدون آنکه واقعاً گرسنه باشند سراغ شکلات و شیرینی میروند؛ رفتاری که متخصصان میگویند ریشه آن نه در معده، بلکه در مغز و اضطرابهای حلنشده ماست.
وقتی ذهن مضطرب هوس شیرینی میکند
به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، بسیاری از ما در دورههای پرتنش زندگی، ناخواسته به خوردن خوراکیهای شیرین رو میآوریم؛ از شکلات و کیک گرفته تا بیسکویت و تنقلاتی که شاید در شرایط عادی حتی به آنها فکر هم نکنیم.
اما سؤال اصلی این است: چرا در زمان اضطراب، هوس شیرینی در استرس تشدید میشود؟
متخصصان تغذیه معتقدند این نوع خوردن، بیش از آنکه ناشی از گرسنگی واقعی باشد، واکنشی احساسی به فشار روانی و تلاشی برای رهایی موقت از احساسات منفی است. در چنین شرایطی، مغز بهدنبال جبران ناراحتی میرود و غذاهای شیرین با فعالکردن مسیرهای پاداش، نوعی آرامش کوتاهمدت ایجاد میکنند.
نقش سیستم پاداشدهی مغز در هوس شیرینی در استرس
مطهره شریفی، روانشناس، در اینباره توضیح میدهد: «از دید روانشناختی، مغز انسان همیشه بهدنبال پاداش است. در شرایط استرسزا، بدن هورمونهایی مانند کورتیزول ترشح میکند که احساس فشار و نگرانی را افزایش میدهند. مغز برای کاهش این فشار، بهدنبال راهی سریع و قابلدسترس برای آرامکردن خود میگردد.»
به گفته او، مصرف قند و خوراکیهای شیرین سطح دوپامین، یا همان هورمون لذت، را بالا میبرد و برای دقایقی اضطراب را کاهش میدهد. همین ارتباط میان کورتیزول و سیستم پاداش مغز باعث میشود هوس شیرینی در استرس تقویت شود و فرد ناخودآگاه به سمت طعمهای شیرین کشیده شود.
شیرینی؛ مسکن موقت اضطراب
اما این ماجرا فقط به ذهن محدود نمیشود. بدن نیز نقش مهمی در این چرخه دارد. استرس میتواند متابولیسم را تغییر دهد و باعث نوسان سطح قند خون شود. این نوسان، احساس گرسنگی کاذب یا میل شدید به شیرینی ایجاد میکند؛ درحالیکه بدن در واقع به کالری بیشتر نیاز ندارد، بلکه با اضطراب مواجه است.
سارا مومنی، متخصص تغذیه، در اینباره میگوید: «مصرف خوراکیهای شیرین و فرآوریشده ممکن است در کوتاهمدت، یک تا دو ساعت خلقوخو را بهتر کند، اما این آرامش موقتی است. در نهایت فرد وارد یک چرخه معیوب میشود؛ استرس، خوردن شیرینی، آرامش کوتاهمدت و بازگشت دوباره اضطراب و هوس غذا.»
از واکنش طبیعی تا عادت خطرناک
نگرانی اصلی زمانی آغاز میشود که این رفتار، از یک واکنش مقطعی به یک عادت دائمی تبدیل شود.
اگر فشارهای روانی ادامهدار باشند، ذهن و بدن به این الگو عادت میکنند و بهجای مدیریت سالم استرس، بارها و بارها سراغ خوراکیهای شیرین میروند.
شریفی هشدار میدهد: «خطر این چرخه فقط افزایش وزن یا مشکلات متابولیک نیست. خوردن برای آرامکردن اضطراب، مانع یادگیری مهارتهای سالم مدیریت استرس میشود و فرصت یافتن راهکارهای واقعی را از فرد میگیرد.»
اولین قدم برای شکستن چرخه هوس شیرینی در استرس
به گفته این روانشناس، سرزنشکردن خود نهتنها کمکی نمیکند، بلکه میتواند اضطراب را تشدید کند. آنچه اهمیت دارد، درک این نکته است که این رفتار تا حدی طبیعی است.
آگاهی از ارتباط میان استرس و انتخابهای غذایی، اولین و مهمترین قدم برای شکستن چرخه هوس شیرینی در استرس محسوب میشود.
