نفت در برابر غذا؟ هشدار مجلس درباره بازتولید فساد ارز ترجیحی
هشدار مجلس درباره تکرار تجربه فساد ارز ترجیحی با اختصاص نفت به کالاهای اساسی؛ سیاستی که به گفته نمایندگان، امنیت غذایی و انرژی را تهدید میکند.
در حالی که تجربه پرهزینه ارز ترجیحی هنوز از حافظه اقتصاد ایران پاک نشده، اعلام افزایش تهاتر نفت با کالاهای اساسی بار دیگر زنگ خطر فساد، رانت و تهدید امنیت غذایی را به صدا درآورده است؛ هشداری که اینبار از درون مجلس شنیده میشود.
تکرار تجربه فساد ارز ترجیحی با اختصاص نفت
اخبار سبز کشاورزی؛ بحث تکرار تجربه فساد ارز ترجیحی با اختصاص نفت به کالاهای اساسی و نهادهها پس از اظهارات اخیر وزیر جهاد کشاورزی، به یکی از موضوعات بحثبرانگیز اقتصاد سیاسی کشور تبدیل شده است.
منتقدان معتقدند سپردن نفت کشور به گروهی محدود برای واردات کالاهای اساسی و نهادههای دامی، میتواند همان مسیر پرخطای ارز ترجیحی را اینبار در حوزه سوخت و انرژی بازتولید کند.
اظهارات وزیر جهاد کشاورزی درباره تهاتر نفت
اواخر بهمنماه، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، از افزایش سهم واردات نهادههای دامی و کالاهای اساسی از طریق تهاتر نفت خبر داد.
به گفته او، سهم تهاتر نفت با کالاهای اساسی که برای سال جاری یک میلیارد دلار پیشبینی شده بود، تا پایان سال به ۱.۵ میلیارد دلار افزایش یافته و این روند برای سال آینده نیز ادامه خواهد داشت.
چرا تهاتر نفت با غذا محل انتقاد است؟
کارشناسان و نمایندگان مجلس، این سیاست را از چند زاویه محل اشکال میدانند:
- فروش نفت، وظیفه تخصصی وزارت نفت است و ورود نهادهای دیگر میتواند شفافیت را کاهش دهد.
- در شرایط تحریمهای گسترده، حتی وزارت نفت نیز با چالشهای جدی در بازگشت منابع ارزی مواجه است.
- تجربههای اخیر مانند پرونده تراستیها نشان داده که ریسک عدم بازگشت پول نفت همچنان بالاست.
مجلس: نفت را به عدهای خاص نسپارید
رحمدل بامری، عضو هیأترئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس، با اشاره به حذف ارز ترجیحی به دلیل فساد و رانت، تأکید کرد: نمیتوان پس از آن تصمیم درست، دوباره به شکلی دیگر همان مسیر را تکرار کرد و اینبار مواد نفتی را در اختیار عدهای محدود گذاشت تا نهادههای دامی یا کالاهای اساسی وارد کنند.
او تصریح کرد که این موضوع تاکنون در کمیسیون کشاورزی مطرح نشده و نمایندگان نیز از طریق رسانهها در جریان آن قرار گرفتهاند.
بازگشت رانت و فساد؛ اینبار در حوزه سوخت
این عضو کمیسیون کشاورزی هشدار داد: اگر قرار باشد نفت کشور به گروهی خاص سپرده شود، شرایط فساد و سوءاستفاده در حوزه سوخت بار دیگر فراهم میشود؛ تجربهای که شباهت نگرانکنندهای با پیامدهای ارز ترجیحی دارد و میتواند منافع عمومی را قربانی رانت کند.
تهدید همزمان امنیت غذایی و امنیت انرژی
بامری با صراحت اعلام کرد: اختصاص نفت به واردکنندگان کالاهای اساسی، نهتنها تصمیمی اقتصادی نیست، بلکه میتواند امنیت غذایی و امنیت انرژی کشور را بهصورت همزمان به خطر بیندازد.
او تأکید کرد که چنین سیاستی مورد رضایت مجلس نخواهد بود و کمیسیون کشاورزی حتماً آن را بررسی و پیگیری میکند.
ماجرای تهاتر نفت با کالاهای اساسی، بیش از آنکه راهحلی برای تأمین غذا باشد، یادآور تکرار تجربه فساد ارز ترجیحی است؛ تجربهای که نشان داد سیاستهای غیرشفاف و رانتی، نه به نفع مردم تمام میشود و نه به تقویت امنیت غذایی کشور کمک میکند./عصر ایران
