اثر جنگ کوتاه مدت و بلند مدت بر سفره مردم و صنایع
تحلیل کارشناسان از اثر جنگ کوتاه مدت و بلند مدت بر سفره مردم و صنایع؛ اگر تنگه هرمز بسته شود چه اتفاقی میافتد؟ نگاهی به سناریوهای بحران اقتصادی.
سه روز از درگیریهای نظامی میگذرد، اما نگرانی اصلی از اثر جنگ کوتاه مدت و بلند مدت بر اقتصاد ایران و سفره مردم است. محمدمهدی راسخ، دبیر کل پیشین اتاق بازرگانی، سناریویی ترسناک از بسته شدن تنگه هرمز را ترسیم کرد؛ سویی که اگر محقق شود، صادرات و واردات متوقف و چرخه صنایع دچار رکود شدید میشود. آیا برای روز مبادا تدبیری اندیشیده شده است؟
جنگ کوتاهمدت: آرامش نسبی در بنگاهها
بسیاری تصور میکنند اگر جنگ کوتاهمدت باشد، تنها خسارت محدود به مناطق نظامی و مسکونی خواهد شد. طبق اظهارات کارشناسان، در این سناریو، واحدهای صنعتی میتوانند فعالیت خود را بدون وقفه طولانی ادامه دهند.
- تأمین مواد اولیه: روال عادی باقی میماند و ورود کشتیها با مشکل جدی مواجه نمیشود.
- صادرات و واردات: اگرچه ممکن است اختلالات جزئی پیش بیاید، اما چرخه اقتصادی کشور در حالت عادی خود باقی میماند و اثر جنگ کوتاه مدت بر سفره مردم محدود خواهد بود.
جنگ طولانیمدت: تهدیدی برای سفرههای خانوادگی
در مقابل، اگر درگیریها به سمت جنگ بلند مدت سوق پیدا کند، ابعاد فاجعهباری پیدا میکند. راسخ معتقد است که بزرگترین نگرانی، وابستگی کشور به مواد اولیه خارجی است. در این سناریو:
- کمبود کالای اساسی: تأمین گندم، برنج، ذرت، روغن و سویا با چالشهای جدی مواجه شده و مستقیماً بر سفره مردم تأثیر میگذارد.
- توقف پتروشیمیها: پتروشیمیها که صادرکنندگان اصلی و تأمینکننده مواد اولیه صنایع هستند، با توقف صادرات و صادرات روبرو میشوند.
- بحران انرژی: در صورت حمله به مراکز استخراج نفت و گاز، واحدهای صنعتی با مشکل حاد انرژی مواجه خواهند شد.
سناریوی مرگبار: بسته شدن تنگه هرمز
شاید خطرناکترین بخش این بحث، احتمال بسته شدن یا مختل شدن تنگه هرمز باشد. این شاهراه حیاتی اقتصادی، اگر به هر دلیلی بسته شود:
- خروج و ورود کالا متوقف میشود: صادرات و واردات کشور عملاً از کار میافتد.
- تأمین سوخت صنایع قطع میشود: هیچ صنعتی، چه کوچک، چه متوسط و چه بزرگ، بدون سوخت و مواد اولیه نمیتواند فعالیت کند.
- فرقی بین صنایع نیست: در صورت قطع این شاهراه، تمام صنایع به یک شکل آسیب میبینند و اقتصاد کشور با بحرانهای عمیقی روبرو میشود.
کدام صنایع آسیبپذیرترند؟
نکته حائز اهمیت این است که در هر دو سناریو، صنایع بزرگتر یا کوچکتر فرقی ندارند؛ بلکه تأمین سوخت و مواد اولیه کلید بقای آنهاست. اگر اثر جنگ کوتاه مدت و بلند مدت منجر به قطع دسترسی به منابع انرژی و مواد اولیه شود، تمام بنگاههای اقتصادی با ریسک توقف مواجه میشوند. پیشبینی میشود که در صورت وقوع جنگ طولانی، بخش خصوصی نیازمند تدابیر اضطراری و دولت باید برنامههای جایگزین برای تأمین مواد اولیه و انرژی تدوین کند./اقتصاد نیوز
