شوک نفتی و جنگ؛ آیا وعده شکوفایی ترامپ فرو میریزد؟
افزایش قیمت نفت پس از تنشهای اخیر، اقتصاد آمریکا و وعده شکوفایی ترامپ در سال ۲۰۲۶ را با چالش جدی روبهرو کرده است؛ آیا خطر رکود نزدیک است؟
افزایش ناگهانی قیمت نفت پس از تنشهای نظامی اخیر، معادلات اقتصادی دولت آمریکا را بههم زده است. در حالی که «دونالد ترامپ» از آغاز سال ۲۰۲۶ از چشمانداز شکوفایی اقتصاد آمریکا سخن میگفت، جهش قیمت انرژی اکنون به مهمترین تهدید برای این وعده اقتصادی تبدیل شده است.
شوک افزایش قیمت نفت و چالش تازه برای اقتصاد ترامپ
در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۶، دولت ترامپ معتقد بود اقتصاد آمریکا در مسیر مطلوبی حرکت میکند. بازار سهام عملکردی قدرتمند داشت، نشانههایی از تثبیت قیمتها دیده میشد و مقامات کاخ سفید از چشمانداز رشد قابلتوجه اقتصاد سخن میگفتند.
اما تحولات ژئوپلیتیک و افزایش قیمت نفت، شرایط را تغییر داده است. به گزارش نیویورکتایمز، شوک ناشی از افزایش قیمت نفت اکنون نگرانیهایی جدی برای مصرفکنندگان، بازارهای مالی و کسبوکارها ایجاد کرده و برنامههای اقتصادی ترامپ را تحت فشار قرار داده است.
افزایش قیمت انرژی؛ تهدیدی برای وعده شکوفایی اقتصادی
افزایش قیمت انرژی بزرگترین تهدید کوتاهمدت برای برنامههای اقتصادی ترامپ محسوب میشود. رشد بهای نفت نهتنها هزینه سوخت را برای خانوادههای آمریکایی بالا برده، بلکه فشار تورمی جدیدی نیز بر اقتصاد وارد کرده است.
در معاملات اخیر، قیمت جهانی نفت تا حدود ۱۰۳ دلار برای هر بشکه افزایش یافت. هرچند آزادسازی ذخایر نفتی توسط آمریکا و برخی کشورها باعث کاهش موقت قیمت شد، اما نگرانیها درباره تداوم روند صعودی همچنان باقی است.
همزمان، متوسط قیمت هر گالن بنزین در آمریکا به ۳.۶۷ دلار رسیده که نسبت به ماه قبل حدود ۲۵ درصد افزایش نشان میدهد؛ افزایشی که میتواند قدرت خرید خانوارها را کاهش دهد و مصرف را محدود کند.
تورم و فشار بر خانوارهای آمریکایی
دادههای اقتصادی تازه منتشرشده نشان میدهد فشار تورمی هنوز مهار نشده است. شاخص تورمی مورد توجه بانک مرکزی آمریکا در ابتدای سال با نرخ سالانه ۲.۸ درصد افزایش یافته است.
اقتصاددانان معتقدند افزایش قیمت نفت میتواند این روند را تشدید کند. «اولو سونولا»، رئیس تحقیقات اقتصادی آمریکا در موسسه فیچ ریتینگز، میگوید دادهها نشان میدهد قیمتها همچنان در حال افزایش هستند و قدرت خرید مصرفکنندگان تحت فشار قرار دارد.
به گفته او، بیشتر دادههای فعلی مربوط به قبل از شروع تنشهای اخیر است و در صورت ادامه افزایش قیمت نفت، فشار اقتصادی بیشتری بر خانوارها وارد خواهد شد.
نگرانی بازارها؛ از بورس تا وام مسکن
بازارهای مالی نیز به سرعت به این تحولات واکنش نشان دادهاند. با تشدید درگیریها، شاخص S&P 500 یکی از بدترین روزهای خود در سال را تجربه کرد؛ نشانهای از افزایش نگرانی سرمایهگذاران درباره آینده اقتصاد.
در همین حال، اضطراب در بازار اوراق قرضه باعث افزایش نرخ بهره و در نتیجه بالا رفتن نرخ وام مسکن شده است. این روند میتواند بازار مسکن را نیز با چالشهای تازهای روبهرو کند.
از سوی دیگر، انتظارات سرمایهگذاران برای کاهش نرخ بهره توسط بانک مرکزی آمریکا کاهش یافته است. در حالی که پیشتر پیشبینی میشد نرخ بهره در سال ۲۰۲۶ دو بار کاهش یابد، بازارهای آتی اکنون چنین سناریویی را کمتر محتمل میدانند.
پیشبینی اقتصاددانان درباره آینده قیمت نفت
برخی تحلیلگران هشدار میدهند که شوک افزایش قیمت نفت ممکن است ادامهدار باشد. تحلیلگران بانک گلدمن ساکس پیشبینی کردهاند قیمت نفت برنت در ماههای مارس و آوریل به طور میانگین حدود ۹۸ دلار خواهد بود و احتمال دارد تنها در اواخر سال به سطح پیش از بحران بازگردد.
بر اساس این برآوردها، تورم در سال ۲۰۲۶ ممکن است تا ۲.۹ درصد افزایش یابد و در صورت عبور قیمت نفت از ۱۰۰ دلار، حتی به ۳.۳ درصد نیز برسد.
این وضعیت میتواند رشد اقتصادی آمریکا را کاهش دهد و نرخ بیکاری را بالا ببرد. برخی پیشبینیها نشان میدهد نرخ بیکاری ممکن است تا ۴.۶ درصد در سهماهه سوم سال افزایش یابد.
آیا اقتصاد آمریکا وارد رکود میشود؟
با وجود این نگرانیها، همه اقتصاددانان نسبت به آینده بدبین نیستند. برخی معتقدند اقتصاد آمریکا هنوز از ظرفیتهای رشد برخوردار است.
«نانسی لازار»، اقتصاددان ارشد جهانی در بانک سرمایهگذاری پایپر سندلر، پیشبینی رشد حدود ۳ درصدی برای اقتصاد آمریکا در سال جاری را حفظ کرده است. او میگوید بازپرداختهای مالیاتی و برخی محرکهای اقتصادی میتواند از قدرت خرید مصرفکنندگان حمایت کند.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران هشدار میدهند که اگر افزایش قیمت نفت ادامه یابد، خطر کند شدن رشد اقتصادی جدی خواهد شد.
چالش سیاسی در آستانه انتخابات
افزایش قیمت انرژی و فشار تورمی، در شرایطی رخ میدهد که تنها چند ماه تا انتخابات میاندورهای آمریکا باقی مانده است. کاهش محبوبیت اقتصادی ترامپ در نظرسنجیها نیز این فشار را بیشتر کرده است.
برخی اقتصاددانان معتقدند شوک نفتی میتواند مهمترین مانع تحقق وعده «شکوفایی اقتصادی» ترامپ باشد؛ وعدهای که اکنون بیش از هر زمان دیگری به تحولات بازار انرژی و روند درگیریهای ژئوپلیتیک وابسته شده است./ دنیای اقتصاد
