روش های نگهداری موادغذایی اضافه
مطلب این صفحه، نه رویداد تازه علمی و نه کشف جدیدی است؛ اما یادآوری دوباره آن میتواند درصدی از ضایعات مواد غذایی را بکاهد.

اخبار سبز کشاورزی؛ یکی از چالشها برای اغلب افراد، پس از صرف زمان و زحمت فراوان برای تهیه موادغذایی، میوه، غذاهای کنسروی و ... سالم نگهداشتن موادمازاد بر مصرف است.
پس از صرف غذا یا میوه، باقیمانده آن و دور ریختن آن، از نظر اقتصادی و اخلاقی، اقدام درستی نیست؛ چرا که برای تولید و تهیه آن هزینه پرداخت شده و باید بهطور کامل مصرف گردد که تبدیل به ضایعات نشود.
نیمی از یک لیمو یا سیب، یک خیار که فقط تکه کوچکی از آن خورده شده است، یک کنسرو ذرت یا هر کنسرو دیگری که هنوز تاریخ مصرف آن منقضی نشده و همچنین، مواد زیاد دیگری که در بسیاری از خانهها بر جای میمانند، باید با روشهای مناسب نگهداری تا در زمان دیگری مصرف شوند.
افراد خانواده، مسئول تولید ضایعات غذا
براساس اعلامنظر و گزارش ضایعات غذایی سازمانملل در سال جاری(2024)، یکپنجم از غذاهای تولید شده در جهان، تبدیل به ضایعات میشوند. در سرتاسر جهان، اغلب افراد خانواده مسئول بخش مهمی از تولید این ضایعات هستند و تقریباً 60درصد از یک قوطی کنسرو، دور انداخته میشود. بنابراین نگهداری از اقلام غذایی و حفظ سلامت آنها اهمیت زیادی دارد:
کنسرو؛ غذاهای کنسروی از گروه موادی هستند که نیازی به یخچال ندارند اما باید پس از باز شدن مصرف شوند. بنابراین در زمان نیاز به غذای کم، باید از کنسروهای کوچک استفاده کرد. چنان که کنسروهای کوچک در دسترس نباشد، باید مقدار باقیمانده را درون یک شیشه و یا ظرفی که در آن محکم بسته شود، قرار داد و در یخچال گذاشت.
لیموی قاچشده؛ انواعی از لیموترش که بر اساس فصل استفاده میشوند به سادگی میتوانند در کنار بشقاب غذا و حتی نوشیدنی قرار گیرند. قاچهای بریده شده از مرکبات به دلیل داشتن موادقندی و اسید، به سرعت اکسیده میشوند و لازم است که هرگونه لیموی بریده شده در همان روز مصرف شود. برای تازه نگهداشتن آن میتوان قطعات باقیمانده را در یک شیشه به همراه یخ قرار داده و در یخچال نگهداری کرد.
تخممرغ؛ اگر چه برای تهیه برخی از غذاها، یک تخممرغ بهطور کامل مصرف میشود، اما گاه بر حسب نوع غذا، امکان دارد که فقط زرده و یا سفیده تخممرغ مورد نیاز باشد. در چنین شرایطی میتوان قسمت باقیمانده را در یک ظرف پلاستیکی در پوشدار گذاشت.
سفیدهها را میتوان تا مدت 10 روز در یخچال نگهداری کرد، اما زردهها بهدلیل امکان فساد، بهتر است که در قسمت سردخانه و تا زمان استفاده مجدد در آن حالت نگهداری شوند.
موادغذایی در آبنمک؛ مواردی از موادغذایی مانند زیتون، خیارشور و ترشی در آبنمک نگهداری میشوند. اگر چه شاید بتوان یک شیشه کوچک زیتون را به یکباره خورد، اما از آنجایی که باز کردن هر شیشه، امکان ورود اکسیژن و قارچ را به ماده غذایی امکانپذیر میکند؛ باید باقیمانده آن را به شکل صحیح نگهداری کرد.
سادهترین راه پوشاندن محتویات داخل شیشه با یک ورقه کوچک از کاغذ مخصوص پخت نان(کاغذی که در شیرینیپزی استفاده میشود) و جدا کردن محلول داخل شیشه از فضای خارج است به این شکل از ورود اکسیژن به داخل شیشه جلوگیری میشود. توصیه میشود که چنین موادی در یخچال نگهداری شوند.
آبمیوه؛ نگهداری بقایای آبمیوهها موضوع پیچیدهای است. بسیاری از ظروف آبمیوههای خریداری شده از مغازهها میتوانند تا ماهها در قفسههای آشپزخانه بمانند، اما بسیاری از ظروف مانند آبمیوههایی که زمان نگهداری کمی دارند؛ پس از باز شدن باید در زمان کوتاهی مصرف شوند.
با نگاهی به برچسب روی قوطی یا بطریهای آبمیوه معلوم میشود که باید تا چند روز بعد، مصرف شوند، بنابراین باید به تاریخ مصرف دقت نمود و از هفت روز تا سه هفته فرصت مصرف دارند.
نان؛ انواع نان بهدلیل مصرف زیاد، یکی از اقلام ثابت سفرهها است. اگر نان به صورت گرم در ظرف مخصوص خود قرار گیرد؛ به دلیل وجود رطوبت و همچنین گرمای آن، معمولاً دچار کپکزدگی میشود؛ بنابراین بهتر است در ابتدا در پارچه نخی و یا پاکت کاغذی گذاشته شود. توصیه میشود که آن را به قطعات کوچک بریده و در سردخانه یخچال قرار داد و بهتدریج از آن استفاده کرد.
پنیر؛ پنیر از مواد فسادپذیری است؛ که مصرف آن تدریجی انجام میشود. بنابراین همیشه مقداری از آن دستنخورده باقی میماند. پنیرهای کمنمک، امکان فسادپذیری بیشتری دارند. برای نگهداری بقایای پنیر باید آن را همراه با مقدار آب کاملا جوشیده و اندکی نمک در یخچال نگهداری کرد.
سالاد؛ باقیمانده سالاد را میتوان در یک ظرف پلاستیکی(که محکم بسته میشود) با پوششی از یک پارچه تمیز یا کاغذ آشپزخانه برای جذب رطوبت در یخچال قرار داد. چنانچه برگهای درون سالاد پلاسیده شدند؛ میتوان آنها را چند دقیقه در آبیخ قرار داد و دوباره به سالاد اضافه کرد.
مربا و چاشنی؛ برای برداشت از ظروف این مواد، از قاشق تمیز استفاده کنید؛ چرا که خطر ورود باکتری به این مواد همیشه وجود دارد. پس از برداشت، باید سریع در قوطی یا شیشه، بسته شده و در یخچال قرار داده شوند؛ حتی اگر در هوای خنک این کار انجام شود. در هنگام باز ماندن ظروف این مواد، احتمال آلوده شدن و کپکزدن وجود دارد؛ که با این تغییر، باید این مواد، دور ریخته شوند. سایر موادغذایی با مراقبتهای مشابه، قابلیت استفاده طولانیمدت دارند و از تبدیل شدن آنها به ضایعات جلوگیری میشود.