وقتی خاک زنده میماند، طبیعت خودش آفتکش میسازد
کفشدوزکها و کنترل طبیعی آفات در مزرعه ذرت کشاورزی حفاظتی کردکوی+ویدئو
حضور کفشدوزکها در مزرعه ذرت برادران کشیری در کردکوی، نمونهای از کنترل طبیعی آفات و خدمات اکوسیستمی در کشاورزی حفاظتی پس از ۱۰ سال اجرای مستمر است.
فیلم و تصاویری از یک کفشدوزک در حال جستوجو و تغذیه از شتهها بر روی برگ ذرت، جلوهای کوچک اما گویا از خدمات اکوسیستمی کشاورزی حفاظتی را در مزرعه ذرت برادران کشیری به نمایش میگذارد؛ مزرعهای که امسال دهمین سال اجرای مستمر کشاورزی حفاظتی را تجربه میکند.
در این مزرعه، سه اصل کشاورزی حفاظتی بهصورت همزمان رعایت شده است: حداقل دستکاری مکانیکی خاک، پوشش دائمی آلی سطح خاک و تنوع در تناوب زراعی.
ذرت این مزرعه حدود ۵۰ روز پیش و بهصورت کشت مستقیم در بقایای کلزای سال قبل، با استفاده از کارنده بیخاکورز آسکه ۲۲۰۰ کشت شده است؛ بدون آنکه خاک برهم زده، شخم خورده یا زیرورو شود و بدون آنکه بقایای گیاهی به آتش کشیده شوند.
در چنین سامانهای، بقایای گیاهی روی سطح خاک تنها «ضایعات مزرعه» نیستند؛ بلکه بخشی از زیستبوم مزرعهاند. آنها با فراهمکردن زیستگاه برای طیف گستردهای از جانداران مفید، به شکلگیری یک شبکه غذایی طبیعی کمک میکنند. کفشدوزکها نیز از مهمترین شکارگران طبیعی شتهها هستند. حضور آنها در مزرعه میتواند نمونهای از کنترل زیستی طبیعی آفات باشد؛ خدمتی که بدون هزینه خرید و مصرف حشرهکش، توسط خود اکوسیستم مزرعه ارائه میشود.
از «مزرعهای وابسته به نهاده» تا «مزرعهای که با طبیعت کار میکند»
تجربه دهساله برادران کشیری نشان میدهد که کشاورزی حفاظتی فقط نکاشت یا شخم نزدن نیست؛ بلکه یک رویکرد بومسازگاننگر است که در آن خاک، بقایا، ریشهها، میکروارگانیسمها، حشرات مفید و گیاه زراعی در کنار یکدیگر بخشی از یک سامانه زنده را تشکیل میدهند.
یک کفشدوزک کوچک روی یک برگ ذرت، شاید تصویر سادهای باشد؛ اما میتواند پیام بزرگی داشته باشد: هرچه بیشتر به طبیعت فرصت دهیم، طبیعت بیشتر به کمک کشاورز خواهد آمد.
محمد اسماعیل اسدی، پژوهشگر ارشد آب و خاک و کشاورزی حفاظتی، استان گلستان، سه شنبه 20 امرداد 1405
کفشدوزکها در مزرعه ذرت کشاورزی حفاظتی کردکوی.
چهارده، شهرستان کردکوی – غرب استان گلستان
