سقوط سرانه مصرف لبنیات به ۴۵ کیلوگرم؛ زنگ خطر برای سلامت عمومی در سایه گرانی
سقوط سرانه مصرف لبنیات به ۴۵ کیلوگرم؛ گزارشها از حذف تدریجی کلسیم از سفره خانوار خبر میدهند. چرا طرحهای حمایتی دولت تا به امروز بینتیجه بوده است؟
اعداد و ارقام بخش تولید و مصرف محصولات لبنی دیگر فقط یک شاخص اقتصادی نیستند، بلکه حالا مستقیماً به زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی تبدیل شدهاند. آمارهای تازه حکایت از آن دارد که جهشهای پیاپی قیمت، دست بخش بزرگی از جامعه را از تأمین اساسیترین نیاز کلسیمی کوتاه کرده است؛ تا جایی که بر اساس برآوردهای صنفی، سرانه مصرف سالانه به رقم نگرانکننده ۴۵ کیلوگرم سقوط کرده است. رقمی که با استانداردهای حداقلی تغذیه فاصله فاحشی دارد و از روزهای تاریکتر پیشروی این صنعت خبر میدهد.
موجهای پیدرپی گرانی؛ در بازار لبنیات چه میگذرد؟
بازار لبنیات در ماههای اخیر فضایی پرنوسان و غیرقابل پیشبینی را تجربه کرده است. علیاحسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی، با تشریح وضعیت این بازار تأکید میکند که شوکهای قیمتی طی چند مرحله به مصرفکننده تحمیل شده است.
به گفته او، بازار پیش از خردادماه سال جاری یک افزایش نرخ کلی را به دلیل بالا رفتن قیمت پایه شیرخام تجربه کرد و پس از آن در شهریورماه نیز افزایش قیمتها به صورت موردی و پراکنده تداوم یافت؛ اتفاقی که تابآوری سبد معیشت خانوار را به شدت هدف قرار داده است.
ظفری معتقد است که چشمانداز بازار روشن نیست و تداوم این روند، هم تولیدکنندگان و هم مصرفکنندگان را در وضعیت «بلاتکلیفی» قرار داده است.
ریزش ۳۰ درصدی مصرف پس از حذف ارز ترجیحی
آمارهای تکاندهنده نشان میدهد که سیاستهای اقتصادی اخیر، مستقیماً بر سفرههای مردم اثر گذاشته است. طبق تحلیلهای اتحادیه تعاونیهای لبنی، تنها با حذف ارز ترجیحی، حدود ۳۰ درصد از سرانه مصرف لبنیات ریزش داشته است. این یعنی یک عقبگرد قابلتوجه در الگوی تغذیه خانوار که میتواند در سالهای آتی هزینههای سنگین درمانی را به سیستم سلامت کشور تحمیل کند.
راهکار خروج از بحران؛ چرا کالابرگ جوابگو نیست؟
کارشناسان صنعت لبنیات بر این باورند که رویکردهای فعلی دولت برای حمایت از مصرفکننده، مانند طرح کالابرگ، چندان کارساز نبوده است. مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی در این باره میگوید: «بارها تأکید کردهایم که پرداخت کالابرگ، ارتباط معناداری با افزایش واقعی خرید لبنیات در سبد خانوار نداشته است.»
به اعتقاد فعالان این حوزه، برای بازگشت به مسیر سلامت تغذیهای و افزایش سرانه مصرف، دولت باید مدل حمایتی خود را تغییر دهد. پیشنهاد صریح این اتحادیه، پرداخت یارانه مستقیم به کارخانههای لبنی است؛ درست به همان شیوهای که در گذشته تجربه شده بود تا قیمت نهایی محصول برای مصرفکننده نهایی در قفسه فروشگاه کاهش یابد.
جمعبندی:
بحران کاهش مصرف لبنیات به ۴۵ کیلوگرم، بیش از آنکه یک چالش تجاری باشد، یک هشدار اجتماعی است. بدون اصلاح سیاستهای حمایتی و تمرکز بر قدرت خرید واقعی مردم، این محصول کلیدی به تدریج در حال حذف شدن از سبد غذایی دهکهای متوسط و پایین جامعه است./باشگاه خبرنگاران جوان
