ارزیابی نمره وضعیت بدنی (Body Condition Score)+جدول
ارزیابی نمره وضعیت بدنی (BCS) در سگ و گربه، روشی ساده و علمی برای تشخیص لاغری، اضافهوزن و چاقی و تنظیم تغذیه و برنامه سلامت حیوانات خانگی.
بدون شک وجود مشکلات شهرنشینی و فاصله گرفتن از زندگی روستایی و دوربودن از طبیعت، سبب بروز برخی ناملایمات و حتی افسردگی در انسانها میشود که میتوان با سفر به طبیعت و قرارگرفتن در محیط طبیعی در جهت کاهش آن اقدام کرد.
اخبار سبز کشاورزی؛ یکی از راهکارهای کاهش استرس و پرکردن اوقات فراغت، نگهداری از حیوانات خانگی و رسیدگی به آنها است. ذکر این نکته حائز اهمیت است که دانش و آگاهی ما از روشهای صحیح نگهداری و تغذیه حیوانات اهلی باید افزایش یابد تا ضمن جلوگیری از بروز بیماری و جلب رضایت آنها از همنشینی با انسانها، سلامتی آنها نیز تضمین شود.
توجه به زمان واکسیناسیون، نوع تغذیه، فعالیت و سلامت ظاهری حیوان، انجام آزمایشات دورهای و ارزیابی وضعیت بدنی (BCS) میتواند به صاحبان سگ و گربه و یا مدیران مراکز نگهداری سگ و گربه کمک زیادی کند.
مقدمه
Body Condition Score (BCS) یا امتیاز وضعیت بدنی، یک سیستم ارزیابی بصری و لمسی است که به کارشناسان و صاحبان حیوان کمک میکند تا وضعیت تغذیه و توده بدنی سگ و گربه را بسنجند.
این سیستم معمولاً در مقیاس )1 تا 9 (و گاهی(1 تا 5) تعریف میشود که در آن:
- عددهای پایینتر نشاندهنده لاغری شدید
- عددهای میانی نشاندهنده وزن ایدهآل
- عددهای بالاتر نشاندهنده اضافهوزن یا چاقی هستند.
اهمیت BCS
- کمک به تشخیص زودهنگام کموزنی یا چاقی
- جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند دیابت، بیماری قلبی، مشکلات مفصلی، بیماری کبدی و کاهش طول عمر
- تنظیم جیره غذایی و برنامه ورزشی مناسب برای حیوان خانگی.
تفاوتهای BCS بین سگ و گربه
در سگها:
- معمولاً در سگهای نژاد بزرگ، چربی اضافی دیرتر دیده میشود.
- سگهای شکاری و کار، نیاز به سطح پایینتر چربی در غذا دارند.
در گربهها:
- تجمع چربی اغلب در شکم و اطراف پهلوها مشهود است.
- چاقی در گربهها، خطر بزرگی برای ابتلا به دیابت شیرین (Diabetes Mellitus) محسوب میشود.
عوارض لاغری یا چاقی
- لاغری مفرط: ضعف ایمنی، تحلیل عضلات، کاهش انرژی، ریسک مرگ زودهنگام.
- چاقی مفرط: دیابت، مشکلات مفاصل، بیماری قلبی، کبد چرب، کاهش کیفیت زندگی.
جدول 1- مقیاس 9 نمرهای ارزیابی BCS در سگ و 5 نمرهای در گربه
(mwtokasi@yahoo.com)
|
1 |
لا غری شدید (BCS: 1-3)دندهها و ستون فقرات کاملاً مشخص
|
نمره امتیاز بدنی (BCS) 1 2 3 |
توجه: اندازهگیری اسکور بدن:
با لمس زیرشکم، پهلوها و ستون فقرات |
|
2 |
وزن ایدهآل (BCS: 4-5)
|
4 5
|
|
|
3 |
اضافه وزن (BCS: 6-7)
|
6 7
|
|
|
4 |
چاقی شدید (BCS: 8-9)
|
طرز اندازه گیری اسکور بدن (ارزیابی وضعیت بدنی BCS):
1-لمس سطح زیر شکمی بدن از سمت سینه به طرف دُم.
2-لمس دو طرف پهلوها با کمک دو دست به طور همزمان و احساس کردن دندههای قفسه سینه.
3-لمس ستون فقرات پشت و کتفها.
شکل 1- طرز اندازهگیری نمره وضعیت بدنی BCS
مراحل ارزیابی[1]:
1-دندهها: آیا به راحتی لمس میشوند یا زیر لایه ضخیم چربی پنهان هستند؟
2-کمر و ستون فقرات: آیا قابل مشاهده یا لمس است؟
3-شکم: آیا افتادگی دارد یا جمع شده است؟
4-شکل بدن از بالا: آیا کمر واضح است یا بدن حالت استوانهای/گرد دارد؟
چگونه وزن ایدهآل را حفظ کنیم؟
- استفاده از رژیم غذایی متعادل متناسب با سن، نژاد و سطح فعالیت حیوان.
- پرهیز از غذا دادن بیش از حد یا خوراکیهای انسانی پرکالری (نظیر بستنی، فست فود)
- فعالیت بدنی روزانه (پیادهروی، بازی، اسکرچر و اسباببازی برای گربهها)
- مراجعه منظم به دامپزشک و بررسی BCS
نتیجهگیری
BCS ، یک ابزار ساده اما بسیار مؤثر برای ارزیابی سلامت تغذیهای سگ و گربه است. با بررسی منظم BCS میتوان از نحوه تغذیه و فعالیت حیوان آگاه شد و از چاقی یا کموزنی پیشگیری کرد و کیفیت و طول عمر حیوان خانگی را افزایش داد.
منبع:
1-صداقت،ع.1400. ارزیابی وضعیت بدنی(BCS) در سگ و گربه.
(https://drsedaghatclinic.com/body-condition-score)
2- انجمن پیشگیری از چاقی حیوانات خانگی
[1] - توجه: ارزیابی بر اساس دیدن شکل بدن از بالا و کنار و همچنین لمس کردن دندهها، ستون فقرات و شکم انجام میشود.
